Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Adhyaya 55Description of Jambudvipa: The Four Forests, Lakes, and Mountain Ranges Around Mount Meru; Bharata as the Karma-Bhumi

त्रिकटशिखराद्रिश्च कलिङ्गोऽथ पतङ्गकः । रुचकः सानुमांश्चाद्रिस्ताम्रकोऽथ विशाखवान् ॥

trikaṭaśikharādriś ca kaliṅgo ’tha pataṅgakaḥ | rucakaḥ sānumāṃś cādris tāmrako ’tha viśākhavān ||

Trikaṭaśikhara (der dreigipflige Berg), Kaliṅga, Pataṅgaka, Rucaka, Sānumān, Tāmraka und Viśākhavān—auch diese werden unter den beschriebenen Bergen mitgezählt.

trikaṭaśikharādriḥTrikaṭaśikharādri (mountain with three-peaked summit; name)
trikaṭaśikharādriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottrikaṭaśikharādri (प्रातिपदिक; trikaṭa+śikhara+adri)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
kaliṅgaḥKaliṅga (name of a mountain)
kaliṅgaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkaliṅga (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
athathen/also
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle/adverb (अनन्तरार्थक/प्रस्तावक अव्यय)
pataṅgakaḥPataṅgaka (name of a mountain)
pataṅgakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpataṅgaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
rucakaḥRucaka (name of a mountain)
rucakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrucaka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
sānumānSānumān (having ridges/slopes; name of a mountain)
sānumān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsānumat (प्रातिपदिक; sa+anumant)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); possessive -mān (मतुप्)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
adriḥAdri (mountain; name)
adriḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootadri (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
tāmrakaḥTāmraka (name of a mountain)
tāmrakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottāmraka (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन)
athathen/also
atha:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रमसूचक)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
FormParticle/adverb (अनन्तरार्थक/प्रस्तावक अव्यय)
viśākhavānViśākhavān (having branches/forks; name of a mountain)
viśākhavān:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootviśākhavat (प्रातिपदिक; viśākha+vat)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); possessive -vān (मतुप्/वन् प्रत्यय)
Not within Devi Mahatmyam; cosmographic narration (speaker not specified in the provided excerpt)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

CosmologySacred GeographyToponymy

FAQs

By preserving names and features (three-peaked, copper-colored, many-branched), the Purana treats nature as intelligible and worthy of remembrance—an implicit ethic of reverent attention.

Ancillary cosmography; it supports the Purana’s world-framework commonly grouped with sarga/pratisarga materials.

Qualitative names (color, form, branching) can be read as symbolic ‘guṇa-signs’—the cosmos is not neutral matter but a textured field of meaning.