Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Adhyaya 53Rudrasarga and the Measure of the Manvantaras: Svayambhuva Manu, Priyavrata’s Line, and the Seven Dvipas

धृतिमत् प्राकरञ्चैव कापिलं चापि सप्तमम् । वपुष्मतः सुताः सप्त शाल्मलेशस्य चाभवन् ॥

dhṛtimat prākarañ caiva kāpilaṃ cāpi saptamam | vapuṣmataḥ sutāḥ sapta śālmaleśasya cābhavan ||

Dhṛtimat, Prākara und Kāpila wurden ebenfalls genannt, als der siebte. Und Vapuṣmat—Herr von Śālmaladvīpa—hatte gleichfalls sieben Söhne.

धृतिमत्Dhṛtimat (name)
धृतिमत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootधृतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (नाम-निर्देशे)
प्राकरम्Prākara (name)
प्राकरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्राकर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (नामरूपे), द्वितीया एकवचन (नाम-निर्देशे)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक conjunction)
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निपात; emphasis)
कापिलम्Kāpila (name)
कापिलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकापिल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (नामरूपे), द्वितीया एकवचन (नाम-निर्देशे)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (निपात/particle; additive)
सप्तमम्the seventh
सप्तमम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formक्रमवाचक विशेषण; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (नाम-निर्देशे)
वपुष्मतःof Vapuṣmat
वपुष्मतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवपुष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive singular)
सुताःsons
सुताः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक विशेषण; पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचन (sutāḥ इति सह)
शाल्मलेशस्यof Śālmaleśa
शाल्मलेशस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootशाल्मलेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन (genitive singular)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक conjunction)
अभवन्were/became
अभवन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
Puranic narrator (cosmography section)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

CosmologyGenealogySacred Geography

FAQs

Steadfastness (dhṛti) and protective order (prākara) are implicitly praised as realm-defining virtues; the narrative continues to anchor cosmic space in exemplary lineages.

Vamśa (lineage lists) supporting Sarga-like cosmographic mapping.

The repeated ‘seven sons’ motif suggests a patterned cosmology where each realm is ‘complete’ through a canonical set of divisions, reflecting archetypal order rather than empirical cartography.