Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Adhyaya 53Rudrasarga and the Measure of the Manvantaras: Svayambhuva Manu, Priyavrata’s Line, and the Seven Dvipas

शाल्मलेस्तु वपुष्मन्तं ज्योतिष्मन्तं कुशाह्वये ।

क्रौञ्चद्वीपे द्युतिमन्तं भव्यं शाकाह्वयेश्वरम् ॥

śālmalestu vapuṣmantaṃ jyotiṣmantaṃ kuśāhvaye |

krauñcadvīpe dyutimantaṃ bhavyaṃ śākāhvayeśvaram ||

In Śālmaladvīpa setzte er Vapuṣmān ein; in der Dvīpa namens Kuśa Jyotiṣmān; in Krauñcadvīpa Dyutimān; und Bhavya machte er zum Herrn der Dvīpa namens Śāka.

शाल्मलेःof Śālmali (island)
शाल्मलेः:
Sambandha (सम्बन्ध/possessive)
TypeNoun
Rootशाल्मलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; (शाल्मलिद्वीपस्य)
तुand/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अन्वय-अव्यय (particle: 'but/indeed')
वपुष्मन्तम्Vapuṣmān
वपुष्मन्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवपुष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ज्योतिष्मन्तम्Jyotiṣmān
ज्योतिष्मन्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootज्योतिष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुशाह्वयेin Kuśāhvaya (named Kuśa)
कुशाह्वये:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootकुश + आह्वय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कुशस्य आह्वयः)
क्रौञ्चद्वीपेin Krauñcadvīpa
क्रौञ्चद्वीपे:
Adhikarana (अधिकरण/locative)
TypeNoun
Rootक्रौञ्चद्वीप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (क्रौञ्चस्य द्वीपः)
द्युतिमन्तम्Dyutimān
द्युतिमन्तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootद्युतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
भव्यम्Bhavya
भव्यम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootभव्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शाकाह्वयेश्वरम्lord of Śākāhvaya
शाकाह्वयेश्वरम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootशाक + आह्वय + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (शाकाह्वयस्य ईश्वरः)
Narrative cosmography (dvīpa assignments)
Priyavrata
CosmologyGeographyGenealogyRegional rulership

FAQs

The Purāṇa treats geography as a dharmic mandate: rulers are assigned to maintain order across differentiated realms, suggesting duty varies with domain.

Cosmography (bhūgola/bhuvana description) integrated with Vaṃśānucarita (rulers’ appointments).

The repeated ‘-āhvaya’ (named/called) underscores that naming is a form of ordering—language and authority together stabilize the cosmos in Purāṇic thought.