Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

Adhyaya 44Subahu’s Counsel to the King of Kashi and Alarka’s Renunciation through Yoga

सोऽहं सर्वगतो भूप ! लोकसंव्यवहारतः ।

मयेदमुच्यते सर्वं त्वया पृष्टो व्रजाम्यहम् ॥

so ’haṃ sarvagato bhūpa! loka-saṃvyavahārataḥ | mayedam ucyate sarvaṃ tvayā pṛṣṭo vrajāmy aham ||

„Ich bin Das“, o König, all-durchdringend; doch nach weltlicher Redeweise spreche ich so. Da du mich befragt hast, gehe ich nun fort.

saḥhe/that (I)
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचनम्
sarva-gataḥall-pervading
sarva-gataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + gata (√gam + क्त)
Formउपपद-तत्पुरुष/कर्मधारयार्थक: ‘सर्वत्र गतः’; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; qualifies aham
bhūpaO king
bhūpa:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhūpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचनम्
loka-saṃvyavahārataḥfrom worldly usage
loka-saṃvyavahārataḥ:
Hetu/Apādāna (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootloka (प्रातिपदिक) + saṃvyavahāra (प्रातिपदिक) + tas (तस्-प्रत्यय)
Formअव्ययीभाव/तत्पुरुषसमासपूर्वक तसिल्-अव्यय: ‘लोकस्य संव्यवहारतः’ = from the standpoint of worldly convention
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
ucyateis said
ucyate:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु)
Formलट् (present/लट्), कर्मणि प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचनम्
sarvamall
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; qualifies idam (or implied ‘all’)
tvayāby you
tvayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचनम्
pṛṣṭaḥasked (having been asked)
pṛṣṭaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√prach (धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; agrees with aham
vrajāmiI go
vrajāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vraj (धातु)
Formलट् (present/लट्), परस्मैपदम्, उत्तमपुरुष (1st), एकवचनम्
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा, एकवचनम् (emphatic repetition)
Subāhu addressing King Alarka

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

So’ham / non-dualityBrahmanTwo levels of discourse (paramārtha vs. vyavahāra)Closure of instruction

FAQs

The text distinguishes ultimate truth from conventional speech: even a realized teacher uses worldly language for instruction. Ethically, it promotes humility and clarity—teach without reifying the ego.

Didactic overlay within ‘vaṃśānucarita’ (royal narrative). Not a primary sarga/pratisarga/manvantara focus here.

‘So’ham’ indicates identity with the all-pervading reality; ‘loka-saṃvyavahārataḥ’ hints that the apparent individuality of speaker/listener is a pedagogical concession.