Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Adhyaya 31Naimittika and Related Śrāddha Rites: Sapiṇḍīkaraṇa, Eligibility, Timing, and Procedure

तद्वदाचमनार्थाय दद्यादापः सकृत् सकृत् ।

अनुज्ञां च ततः प्राप्य यतवाक्कायमानसः ॥

tadvadācamanārthāya dadyādāpaḥ sakṛt sakṛt / anujñāñca tataḥ prāpya yatavākkāyamānasaḥ

Ebenso soll er für das Ācamana (rituelles Schlürfen zur Reinigung) je nach Bedarf immer wieder Wasser darreichen. Danach, nachdem er die Erlaubnis erhalten hat, soll er in Rede, Leib und Geist beherrscht verbleiben.

तद्वत्likewise, in the same way
तद्वत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतद् + वत् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverbial: 'in that manner')
आचमन-अर्थायfor the purpose of sipping (ācamana)
आचमन-अर्थाय:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootआचमन (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; प्रयोजन/सम्प्रदानार्थ (dative of purpose)
दद्यात्should give
दद्यात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formविधिलिङ् (optative); प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
आपःwater
आपः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; (plural tantum)
सकृत्once
सकृत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सकृत्again/once more
सकृत्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसकृत् (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरुक्ति (repetition for emphasis)
अनुज्ञाम्permission
अनुज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
ततःthen, thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; काल/क्रमवाचक (then/thereafter)
प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having obtained)
यत-वाक्-काय-मानसःone restrained in speech, body, and mind
यत-वाक्-काय-मानसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + वाक् (प्रातिपदिक) + काय (प्रातिपदिक) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; बहुव्रीहिः—'यस्य वाक् कायः मनश्च यतं (नियतम्)'
Dharma-instruction within the Markandeya Purana narrative

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

DharmaŚrāddhaĀcamanaSelf-restraint (yama-like)Ritual purity

FAQs

External purification (water) is paired with internal purification (restraint). The rite’s success is tied to composure and disciplined conduct.

Ācāra/dharma instruction; not pañcalakṣaṇa.

Ācamana is a micro-rite of re-centering prāṇa; the tri-restraint (speech/body/mind) seals the ritual field so its intention does not dissipate.