Shloka 1

Adhyaya 25Madalasa's Teaching I

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसाप्राप्तिर्नाम चतुर्विंशोऽध्यायः पञ्चविंशोऽध्यायः ।

जड उवाच आगम्य स्वपुरं सोऽथ पित्रोः सर्वमशेषतः ।

कथयामास तन्वङ्गी यथा प्राप्ता पुनर्मृता ॥

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe madālasāprāptir nāma caturviśo ’dhyāyaḥ pañcaviṃśo ’dhyāyaḥ |

jaḍa uvāca āgamya svapuraṃ so ’tha pitroḥ sarvam aśeṣataḥ |

kathayāmāsa tanvaṅgī yathā prāptā punar mṛtā ||

(Kolophon/Übergang:) Im Śrī Mārkaṇḍeya-Purāṇa endet mit dem Kapitel «Erlangung der Madālasā» das vierundzwanzigste; nun beginnt das fünfundzwanzigste. Jaḍa sprach: In seiner eigenen Stadt angekommen, berichtete er seinen Eltern alles vollständig—wie jene schlankgliedrige Frau wiedergewonnen wurde, obwohl sie gestorben und zurückgekehrt war.

इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय, इत्यादि-समाप्तिसूचक (quotative/end marker)
श्रीमार्कण्डेयपुराणेin the Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa
श्रीमार्कण्डेयपुराणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootश्री-मर्कण्डेय-पुराण (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; समासः: श्री + मार्कण्डेयपुराण (उपपद/षष्ठी-तत्पुरुष)
मदालसाप्राप्तिःthe obtaining of Madālasā
मदालसाप्राप्तिः:
कर्ता/विषय (Topic/Heading)
TypeNoun
Rootमदालसा-प्राप्ति (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः: मदालसायाḥ प्राप्तिः (षष्ठी-तत्पुरुष)
नामnamed
नाम:
सम्बन्ध (Appositional marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय, नामनिर्देशक (particle indicating 'called/named')
चतुर्विंशःtwenty-fourth
चतुर्विंशः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootचतुर्विंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण (ordinal adjective)
अध्यायःchapter
अध्यायः:
कर्ता/विषय (Topic)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पञ्चविंशःtwenty-fifth
पञ्चविंशः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपञ्चविंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्रमवाचक विशेषण
अध्यायःchapter
अध्यायः:
कर्ता/विषय (Topic)
TypeNoun
Rootअध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जडःJaḍa
जडः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootजड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
आगम्यhaving come
आगम्य:
पूर्वक्रिया (Pūrvakriyā/Preceding action)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formक्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
स्वपुरम्to his own city
स्वपुरम्:
कर्म (Karma/Object/Goal)
TypeNoun
Rootस्व-पुर (प्रातिपदिक; समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रमसूचक (sequence particle)
पित्रोःof (his) two parents
पित्रोः:
सम्बन्ध (Sambandha/Possessor)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), द्विवचन (Dual)
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'everything' as object
अशेषतःcompletely/without remainder
अशेषतः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअशेषतः (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (manner adverb)
कथयामासtold
कथयामास:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
तन्वङ्गीthe slender-limbed woman (Madālasā)
तन्वङ्गी:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootतनु-अङ्गी (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहिः: तन्वङ्गा यस्याः सा (she whose limbs are slender)
यथाas/how
यथा:
सम्बन्ध (Correlative marker)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकार/उपमानवाचक (manner/comparative particle)
प्राप्ताwas obtained/attained
प्राप्ता:
विधेय (Predicate/State)
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'having been obtained/arrived'
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरावृत्तिवाचक (repetition adverb)
मृताdead
मृता:
विधेय (Predicate/State)
TypeVerb
Rootमृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'dead' (state)
Jaḍa narrating; the king reports to his parents

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Madālasā narrativeRestoration after death (revival/return)Family/social reintegration

FAQs

Purāṇic stories often end by reintegrating extraordinary events into family and social order—truth is confirmed through transparent reporting and communal acknowledgment.

Narrative (vaṃśānucarita/ākhyāna-adjacent) rather than direct sarga/pratisarga/manvantara; it belongs to the Purāṇa’s instructive storytelling layer.

‘Recovery of Madālasā’ can be read as the retrieval of awakened insight (symbolized as the feminine principle) after it seemed ‘lost’ to death-like ignorance.