Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

Adhyaya 23Ashvatara’s Vow for Madalasa and the Bestowal of Musical Science by Sarasvati

महादेव उवाच यथोक्तं पन्नगश्रेष्ठ ! सर्वमेतद्भविष्यति ।

मत्प्रसादादसन्दिग्धं शृणु चेदं भुजङ्गम ॥

mahādeva uvāca yathoktaṃ pannagaśreṣṭha! sarvam etad bhaviṣyati | matprasādād asandigdhaṃ śṛṇu cedam bhujaṅgama ||

Mahādeva sprach: „Wie du gesagt hast, o Bester der Schlangen, so wird all dies geschehen. Durch meine Gnade, ohne Zweifel — nun höre dies, o Schlange.“

महादेवःMahādeva
महादेवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formसमास: महा + देव (कर्मधारय); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद; √वच् perfect form
यथा-उक्तम्as stated
यथा-उक्तम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + उक्त (प्रातिपदिक)
Formसमास: यथा + उक्तम् (अव्ययीभाव); अव्ययार्थे “as said/according to what was said”
पन्नगश्रेष्ठO best of serpents!
पन्नगश्रेष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपन्नग + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formसमास: पन्नगानां श्रेष्ठः (षष्ठी-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
सर्वम्all
सर्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; एतत्-विशेषण
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भविष्यतिwill happen / will be
भविष्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
मत्-प्रसादात्from my grace
मत्-प्रसादात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootमत् (अस्मद्-प्रातिपदिक) + प्रसाद (प्रातिपदिक)
Formसमास: मम प्रसादात् (षष्ठी-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, पञ्चमी (Ablative/अपादान), एकवचन
असन्दिग्धम्without doubt
असन्दिग्धम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootअसन्दिग्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः “undoubtedly”
शृणुhear
शृणु:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, परस्मैपद
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
इदम्this
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भुजङ्गमO serpent!
भुजङ्गम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभुजङ्गम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
Śiva (Mahādeva) speaking to the nāga (Aśvatarawith Kambala present)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Śiva
Īśvara-prasāda (grace)Authority of divine wordTransition to ritual prescription

FAQs

Divine grace is portrayed as both compassionate and orderly: assent is followed by practical instruction, implying that boons often require alignment with dharmic procedure.

Ānucarita with dharma-upadeśa (ritual teaching) embedded inside narrative—typical Purāṇic pedagogy.

‘Listen’ signals śravaṇa as the first limb of inner transformation; grace (prasāda) is not merely a gift but a clarifying certainty (asandigdha) that steadies the mind.