Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

Adhyaya 12The Son Describes the Narakas: Mahāraurava, Tamas, Nikṛntana, Apratiṣṭha, Asipatravana, and Taptakumbha

हिमखण्डवहो वायुर्भिनत्त्यस्थीनि दारुणः ।

मज्जासृग्गलितं तस्मादश्नुवन्ति क्षुधान्विताः ॥

hima-khaṇḍa-vaho vāyur bhinatti asthīni dāruṇaḥ /

majjā-asṛg-galitaṃ tasmād aśnuvanti kṣudhānvitāḥ

Ein schrecklicher Wind, der Eisbrocken heranträgt, spaltet ihnen die Knochen; und vom Hunger getrieben essen sie, was hervorquillt — Mark und Blut.

हिमखण्डवहःcarrying chunks of ice
हिमखण्डवहः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roothima + khaṇḍa + vaha (प्रातिपदिक-समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (hima-khaṇḍa = ‘pieces of ice’) + वह (carrying), विशेषणम् ‘वायुः’
वायुःwind
वायुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvāyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
भिनत्तिsplits/breaks
भिनत्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhid (धातु)
Formलट् लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
अस्थीनिbones
अस्थीनि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasthi (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
दारुणःterrible
दारुणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdāruṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् ‘वायुः’
मज्जासृग्गलितम्(that which is) marrow-and-blood-dripping
मज्जासृग्गलितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmajjā + asṛk + galita (प्रातिपदिक-समास)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (majjā-asṛk = ‘marrow and blood’) + गलित (dripped/melted), वस्तुवाचक; कर्मपदम् ‘अश्नुवन्ति’
तस्मात्from that (therefore/from there)
तस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी विभक्ति, एकवचन
अश्नुवन्तिthey eat/consume
अश्नुवन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√aś (धातु)
Formलट् लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन
क्षुधान्विताःafflicted with hunger
क्षुधान्विताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṣudh + anvita (प्रातिपदिक-समास/कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP ‘अन्वित’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुषः (kṣudhā anvita = ‘endowed with hunger’), विशेषणम् (कर्तृपदम्—implicit ‘नराः’)
Unspecified in provided excerpt

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "bhayanaka", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Karma-phalaNarakaConsequences of viceBody symbolism

FAQs

Degradation follows vice: the sinner is reduced to consuming what should be protected (one’s own vital essence), illustrating how immoral appetite ultimately turns self-destructive.

A moral-cosmographic passage (naraka-varṇana) used for dharma instruction; only loosely connected to sarga-type world-description.

Ice-wind splitting bones signifies rigidity and cruelty (frozen compassion) shattering the inner structure; eating marrow/blood symbolizes the final stage of craving—devouring one’s own life-force.