Shloka 32
आचार्य-क्षमा, देśa–kāla-नīti, तथा भेद-दोषः
Teacher-Reconciliation, Timing-Policy, and the Fault of Factionalism
Devanagari script
उपासते च सैन्यानि गृध्रास्तव समन्ततः: । तप्स्यसे वाहिनीं दृष्टवा पार्थबाणप्रपीडिताम् | पराभूता च व: सेना न कश्चिद् योद्धुमिच्छति
Transliteration
upāsate ca sainyāni gṛdhrās tava samantataḥ | tapsyase vāhinīṃ dṛṣṭvā pārthabāṇaprapīḍitām | parābhūtā ca vaḥ senā na kaścid yoddhum icchati |
Translation
Droṇa sprach: „Geier sammeln sich rings um eure Heere; das ist ein böses Omen. Wenn du siehst, wie dein Heer von Arjunas Pfeilen bedrängt und zerschmettert wird, wirst du innerlich vor Qual brennen. Schon jetzt steht eure Schar da, als wäre sie entehrt und besiegt—keiner unter euren Soldaten will kämpfen.“
Word by Word
उपासतेthey sit near / perch / attend
उपासते:
Karta
TypeVerb
Rootउप-आस् (धातु)
Formलट्, आत्मनेपद, प्रथम, बहुवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
सैन्यानिarmies / troops
सैन्यानि:
Karma
TypeNoun
Rootसैन्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
गृध्राःvultures
गृध्राः:
Karta
TypeNoun
Rootगृध्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तवof you / your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Form—, षष्ठी, एकवचन
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः
तप्स्यसेyou will grieve / be distressed
तप्स्यसे:
TypeVerb
Rootतप् (धातु)
Formलृट् (परस्मैपद-रूपेण भविष्यत्), आत्मनेपद, मध्यम, एकवचन
वाहिनीम्army / host
वाहिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (अव्ययभाव), कर्तरि
पार्थबाणप्रपीडिताम्tormented by Arjuna's arrows
पार्थबाणप्रपीडिताम्:
TypeAdjective
Rootपार्थ-बाण-प्रपीडित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पराभूताdefeated / routed
पराभूता:
TypeAdjective
Rootपराभूत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
वःof you (pl.) / your
वः:
TypePronoun
Rootयुष्मद् (प्रातिपदिक)
Form—, षष्ठी, बहुवचन
सेनाarmy
सेना:
Karta
TypeNoun
Rootसेना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
कश्चित्anyone
कश्चित्:
Karta
TypePronoun
Rootक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formतुमुन् (इन्फिनिटिव), कर्तरि
इच्छतिwants / desires
इच्छति:
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथम, एकवचन
Speaker
द्रोण उवाच
Characters & Entities
D
DroṇaP
Pārtha (Arjuna)B
bāṇa (arrows)G
gṛdhra (vultures)S
senā/sainyāni (army/troops)V
vāhinī (battle-host)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes