Shloka 60
Virāṭa-parva Adhyāya 22 — Draupadī’s Abduction Attempt and Bhīma’s Suppression of the Kīcakas
अभिपत्याथ बाहु्यां प्रत्यगृह्नादमर्षित: । मातज़ इव मातडुं प्रभिन्नकरटामुखम्,जैसे क्रोधमें भरा हुआ एक हाथी गण्डस्थलसे मद टपकाते हुए दूसरे हाथीको सूँड़से पकड़ ले, उसी प्रकार रोषयुक्त कीचकने सहसा झपटकर दोनों हाथोंसे भीमसेनको पकड़ लिया
abhipatyātha bāhubhyāṃ pratyagṛhṇād amarṣitaḥ | mātaṅga iva mātaṅgaṃ prabhinnakaraṭāmukham ||
Vaiśampāyana sprach: Von Zorn entbrannt sprang Kīcaka plötzlich vor und packte Bhīmasena mit beiden Armen—wie ein musthtrunkener Elefant, dem der Saft aus den Schläfen rinnt, einen anderen Elefanten mit dem Rüssel ergreift. Das Gleichnis zeigt, wie ungebändigter Zorn und Hochmut zur gewaltsamen Überschreitung treiben und den Boden für eine gerechte, dharma-gemäße Antwort bereiten, die die Ehre schützt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how uncontrolled anger (amarṣa) and pride manifest as impulsive violence. By likening Kīcaka to a rut-maddened elephant, it implicitly contrasts brute force with the ethical need for restraint and foreshadows that adharma-driven aggression invites a dharmic correction.
Kīcaka, furious, rushes at Bhīmasena and grabs him with both arms. The narrator emphasizes the suddenness and ferocity of the assault through an elephant-simile, marking the escalation that leads toward Kīcaka’s downfall.