Shloka 9
Adhyāya 14: Sudēṣṇā Sends Sairandhrī to Kīcaka’s House (सुदेष्णा–सैरन्ध्री–कीचक संवादः)
अहो तवेयं परिचारिका शुभा प्रत्यग्ररूपा प्रतिभाति मामियम् | अयुक्तरूपं हि करोति कर्म ते प्रशास्तु मां यच्च ममास्ति किंचन,'अहो! बड़े आश्चर्यकी बात है कि यह सुन्दरी तुम्हारे यहाँ दासीका काम कर रही है। मुझे ऐसा लगता है, इसका रूप नित्य नवीन है। तुम्हारे यहाँ जो काम यह करती है, वह इसके योग्य कदापि नहीं है। मैं चाहता हूँ, यह मेरी गृहस्वामिनी होकर मुझपर और मेरे पास जो कुछ है, उसपर भी एकच्छत्र शासन करे
aho taveyaṁ paricārikā śubhā pratyagrarūpā pratibhāti mām iyam | ayuktarūpaṁ hi karoti karma te praśāstu māṁ yac ca mamāsti kiṁcana ||
Vaiśampāyana sprach: „Ach, wie erstaunlich! Diese schöne junge Frau dient in deinem Haus als bloße Dienerin. Mir erscheint ihre Schönheit stets frisch, als wäre sie eben erst offenbart. Die Arbeit, die sie hier verrichtet, ist ihrer Stellung gänzlich unwürdig. Ich wünsche, sie möge die Herrin meines Hauses werden und alleinige Gewalt über mich und über alles, was ich besitze, ausüben.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an ethical tension between outward beauty/status and the roles imposed by circumstance. It also shows how desire can quickly translate into claims of control (‘let her rule me and my possessions’), raising questions of propriety, consent, and dharma in social relations.
A speaker, observing a strikingly beautiful woman serving as an attendant in another household, expresses astonishment that she performs such menial work. He then voices a wish to take her as the mistress of his own house, granting her authority over himself and his wealth—an expression that foreshadows pursuit driven by attraction and power.