Shloka 130
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
ख्यातिं यास्यसि धर्मेण कार्तवीर्यार्जुनो यथा,महाराज! जैसे मनु, जैसे इक्ष्वाकु, जैसे महायशस्वी पूरु और जैसे वेननन्दन पृथु हो गये हैं वैसी ही तुम्हारी भी ख्याति है। पूर्वकालमें वृत्रासुरविनाशक देवराज इन्द्रने जैसे सब शत्रुओंका संहार करते हुए निश्चिन्त होकर तीनों लोकोंका पालन किया था, उसी प्रकार तुम भी शत्रुओंका नाश करके प्रजाका पालन करोगे। कमलनयन नरेश! तुम अपने धर्मसे जीती हुई पृथ्वीपर अधिकार प्राप्त करके स्वधर्मपालनद्वारा कार्तवीर्य अर्जुनके समान विख्यात होओगे
khyātiṁ yāsyasi dharmeṇa kārtavīryārjuno yathā | mahārāja! yathā manuḥ, yathā ikṣvākuḥ, yathā mahāyaśasvī pūruḥ, yathā venanandanaḥ pṛthuḥ ca—tathā tava api khyātiḥ bhaviṣyati | pūrvakāle vṛtrāsura-vināśakaḥ devarāja indraḥ yathā sarva-śatrūn saṁharan niścintaḥ san trīn lokān apālayat, tathā tvam api śatrūn nihatyā prajāḥ pālayiṣyasi | kamala-nayana nareśa! tvam sva-dharmeṇa jitāyāṁ pṛthivyāṁ adhikāraṁ prāpya sva-dharma-pālanena kārtavīryārjuna-samo vikhyāto bhaviṣyasi ||
Nārada sprach: „O großer König, durch Rechtschaffenheit wirst du Ruhm erlangen wie Kārtavīrya Arjuna. Wie Manu, Ikṣvāku, der ruhmreiche Pūru und Pṛthu, der Sohn Venas, berühmt wurden, so wird auch dein Name berühmt sein. In früherer Zeit vernichtete Indra, der Bezwinger Vṛtrāsuras, alle Feinde und schützte, frei von Sorge, die drei Welten; ebenso wirst auch du deine Widersacher auslöschen und deine Untertanen bewahren. O lotosäugiger Herrscher, nachdem du durch deinen eigenen Dharma rechtmäßige Gewalt über die Erde erlangt hast, wirst du—wie Kārtavīrya Arjuna—gefeiert werden, weil du unbeirrbar die königliche Pflicht aufrechterhältst.“
नारद उवाच
Educational Q&A
Fame and legitimacy for a ruler arise from dharma: conquering or suppressing enemies is justified only when it culminates in secure, anxiety-free governance and the protection of subjects (rājadharma). The verse frames renown as an ethical outcome of duty, not mere power.
Nārada addresses a king and offers prophetic encouragement. He compares the king’s future renown to exemplary rulers (Manu, Ikṣvāku, Pūru, Pṛthu) and to Indra’s model of defeating threats (Vṛtrāsura and other enemies) and then maintaining the three worlds—urging the king to destroy enemies and rule the earth by steadfast adherence to his own dharma.