Shloka 26
दमयन्त्या वणिजां सार्थगमनम्, हस्तियूथविप्लवः, चेदिराजपुरप्रवेशश्च
Damayantī joins a caravan; elephant-herd catastrophe; entry into Cedi
गत्वा गत्वा नलो राजा पुनरेति सभा मुहुः । आकृष्यमाण: कलिना सौहृदेनावकृष्यते,राजा नलको एक ओर कलियुग खींच रहा था और दूसरी ओर दमयन्तीका सौहार्द। अतः: वे बार-बार जाकर फिर उस धर्मशालामें ही लौट आते थे
gatvā gatvā nalo rājā punareti sabhā muhuḥ | ākṛṣyamāṇaḥ kalinā sauhṛdenāvakṛṣyate ||
König Nala geht immer wieder hinaus, doch kehrt er wiederholt in die Halle zurück. Von der einen Seite zieht ihn Kali mit seinem unheilvollen Einfluss, von der anderen hält ihn das Band der Zuneigung zurück; so wird er zwischen verderblicher Versuchung und treuer Bindung hin- und hergerissen.
बृहदश्च उवाच
Educational Q&A
A person under the pull of adharma (here, Kali’s influence) may still be restrained by bonds of goodwill and love; ethical life often appears as a struggle of competing forces, and without clear resolve one may oscillate repeatedly rather than act decisively.
Bṛhadaśva describes Nala’s wavering state: he keeps leaving and returning to the hall, as if physically tugged—Kali drawing him toward harmful action, while affectionate loyalty draws him back—capturing the moment of moral and emotional indecision.