Shloka 17
दमयन्त्या वणिजां सार्थगमनम्, हस्तियूथविप्लवः, चेदिराजपुरप्रवेशश्च
Damayantī joins a caravan; elephant-herd catastrophe; entry into Cedi
कथं वासो विकर्तेयं न च बुध्येत मे प्रिया । विचिन्त्यैवं नलो राजा सभां पर्यचरत्तदा,फिर यह सोचकर कि “मैं कैसे वस्त्रको काटूँ, जिससे मेरी प्रियाकी नींद न टूटे।” राजा नल धर्मशालामें (नंगे ही) इधर-उधर घूमने लगे
kathaṃ vāso vikarteyaṃ na ca budhyeta me priyā | vicintyāivaṃ nalo rājā sabhāṃ paryacarattadā ||
Da dachte König Nala: „Wie kann ich das Gewand so zerschneiden, dass meine Geliebte nicht erwacht?“ So sinnend ging er damals in der Halle der Herberge auf und ab, hin und her, noch immer darauf bedacht, zu handeln, ohne sie zu stören.
बृहदश्च उवाच
Educational Q&A
Even in distress, one should preserve tenderness and restraint: Nala’s concern is not merely practical but ethical—he tries to act without causing harm or disturbance to his beloved, showing compassion and self-control amid hardship.
In the Nalopākhyāna, Nala is preparing to cut the garment while his wife sleeps; he anxiously considers how to do so without waking her, and then paces about the hall, absorbed in this troubled deliberation.