Shloka 4
Nala’s Embassy to Damayantī and the Gods’ Proposal (नलस्य दूतत्वं देवप्रस्तावश्च)
धनंजयं शोचमाना: साश्रुकण्ठा: सुदुःखिता: । तद्वियोगार्दितान् सर्वाउ्छोक: समभिपुप्लुवे,तदनन्तर एक दिन एकान्त एवं पवित्र स्थानमें, जहाँ छोटी-छोटी हरी दूर्वा आदि घास उगी हुई थी, वे भरतवंशके श्रेष्ठ पुरुष दुःखसे पीड़ित हो द्रौपदीके साथ बैठे और धनंजय अर्जुनके लिये चिन्ता करते हुए अत्यन्त दु:खमें भरे अश्रुगदूगद कण्ठसे उन्हींकी बातें करने लगे। अर्जुनके वियोगसे पीड़ित उन समस्त पाण्डवोंको शोकसागरने अपनी लहरोंमें डुबो दिया
vaiśampāyana uvāca | dhanañjayaṃ śocamānāḥ sāśrukaṇṭhāḥ suduḥkhitāḥ | tadviyogārditān sarvān śokaḥ samabhipupluve ||
Vaiśampāyana sprach: „Von Kummer um Dhanañjaya (Arjuna) überwältigt, mit tränengewürgter Kehle und tief gequältem Herzen, wurden die Pāṇḍavas — von der Trennung von ihm gemartert — gänzlich von Trauer überflutet, als wäre ein Meer des Leids über sie gestiegen.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the human cost of dharmic struggle: even righteous heroes are vulnerable to grief. It implicitly points to the need for steadiness and mutual support in adversity, especially during exile and separation.
Arjuna is absent, and the Pāṇḍavas are suffering intensely due to separation from him. Vaiśampāyana describes their collective sorrow as an overwhelming flood.