अर्जुनस्य इन्द्रकीलगमनम् तथा शक्रसाक्षात्कारः
Arjuna’s journey to Indrakīla and encounter with Indra
पुरा प्रहरतां श्रेष्ठ: संग्रामेष्वपराजित: । यच्छुत्वा नरसिंहाना दैन्यहर्षातिविस्मयात्,ब्रह्मन्! मैंने सुना है, कभी संग्राममें परास्त न होनेवाले, योद्धाओंमें श्रेष्ठ अर्जुनने पूर्वकालमें भगवान् शंकरके साथ अत्यन्त अद्भुत, अनुपम और रोमांचकारी युद्ध किया था, जिसे सुनकर मनुष्योंमें श्रेष्ठ शूरवीर कुन्तीपुत्रोंके हृदयोंमें भी दैन्य, हर्ष और विस्मयके कारण कँपकँपी छा गयी थी। अर्जुनने और भी जो-जो कार्य किये हों, वे सब भी मुझे बताइये
janamejaya uvāca | purā praharatāṃ śreṣṭhaḥ saṅgrāmeṣv aparājitaḥ | yac chrutvā narasiṃhānāṃ dainyaharṣātivismayāt, brahman! mayā śrutaṃ—kadācid yuddheṣv aparājitaḥ yodhānāṃ śreṣṭho 'rjunaḥ pūrvakāle bhagavatā śaṅkareṇa sārdham atyadbhutam anupamaṃ romāñcakāri yuddham akarot; tac chrutvā manuṣyeṣu śreṣṭhāḥ śūrāḥ kuntīputrā api dainyaharṣavismayakāraṇāt kampam āpuḥ | arjunena anye 'pi ye ye kṛtāḥ kāryāḥ, tān sarvān api me vada |
Janamejaya sprach: „O Brahmane, ich habe gehört, dass Arjuna in alten Zeiten — der Vorkämpfer unter den Kriegern und in Schlachten niemals besiegt — mit dem Herrn Śaṅkara (Śiva) einen Kampf ausfocht, überaus wunderlich, unvergleichlich und haarsträubend. Als man davon hörte, wurden selbst die heldenhaften Söhne Kuntīs, die Besten der Menschen, von Zittern ergriffen, geboren aus Niedergeschlagenheit, Freude und Staunen. Berichte mir auch von allen anderen Taten, die Arjuna vollbrachte.“
जनमेजय उवाच
The verse highlights reverent inquiry into exemplary conduct: even the greatest human hero is measured against the divine, and the proper response is humble wonder and a desire to learn the full scope of virtuous and extraordinary deeds.
King Janamejaya, hearing of Arjuna’s astonishing combat with Śiva, asks the sage to narrate that event and to recount Arjuna’s other notable accomplishments as well.