Mahabharata 3.33.55 — Vana Parva, Adhyaya 33, Shloka 55

अध्याय ३३ — कर्म, दैव, हठ, स्वभाव और पुरुषार्थ पर द्रौपदी का उपदेश

Draupadī on Action, Fate, and Human Effort

Devanagari script

प्रजापालनसम्भूतं फलं तव न गर्हितम्‌ । एष ते विहितो राजन्‌ धात्रा धर्म: सनातन:

Translation

Wenn du das Reich wiedererlangst, wird die Frucht des Verdienstes, die aus der Dharma des Schutzes und der Fürsorge für das Volk erwächst, für dich nicht tadelnswert sein. O König, dies ist die ewige Dharma, die der Weltenordner für einen Kṣatriya wie dich bestimmt hat.

Word by Word

• प्रजापालनसम्भूतम्: arisen from the protection of subjects
• प्रजापालनसम्भूतम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्रजापालनसम्भूत
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• फलम्: fruit, result
• फलम्: Karta
• Type: Noun
• Root: फल
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• तव: of you, your
• तव: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: —, Genitive, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• गर्हितम्: blameworthy, censurable
• गर्हितम्: Karta
• Type: Adjective
• Root: गर्हित
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• एषः: this
• एषः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ते: of you, your
• ते: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: —, Genitive, Singular

• विहितः: ordained, prescribed
• विहितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विहित
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• धात्रा: by the creator/ordainer
• धात्रा: Karana
• Type: Noun
• Root: धातृ
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• धर्मः: duty, dharma
• धर्मः: Karta
• Type: Noun
• Root: धर्म
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सनातनः: eternal, ancient
• सनातनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सनातन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच