Shloka 9
दिष्ट्या पञ्चसु रक्तो5सि दिष्ट्या ते घट्पदी जिता । द्वे पूर्वे मध्यमे द्वे च द्वे चान्ते साम्परायिके,सौभाग्यवश तुम्हारा शम, दम, उपरति, तितिक्षा, समाधान--इन पाँचों साधनोंपर अनुराग है तथा सौभाग्यसे तुमने भूख-प्यास, शोक-मोह और जरा-मृत्यु--इन छहों दोषोंको जीत लिया है। इनमेंसे पहले दो दोष आरम्भसे ही रहते हैं, बीचके दो तरुणावस्था आनेपर होते हैं तथा बादवाले दो दोष अन्तिम समयपर आते हैं
yakṣa uvāca | diṣṭyā pañcasu rakto 'si diṣṭyā te ṣaṭpadī jitā | dve pūrve madhyame dve ca dve cānte sāmparāyike ||
Der Yakṣa sprach: „Durch gutes Geschick bist du den fünf inneren Zuchtmitteln zugetan; durch gutes Geschick hast du die sechs ‘sechsfüßigen’ Bedrängnisse bezwungen. Von ihnen sind zwei von Anfang an da, zwei entstehen in der Mitte (des Lebens), und zwei kommen am Ende, zur Stunde des Abschieds.“
यक्ष उवाच
Educational Q&A
The verse praises mastery of inner discipline (the five: calm, sense-control, withdrawal, forbearance, and focused composure) and urges victory over the six life-afflictions—hunger/thirst, grief/delusion, and finally old age/death—by recognizing their timing and not being ruled by them.
In the Yakṣa–Yudhiṣṭhira dialogue, the Yakṣa commends the interlocutor’s spiritual maturity: devotion to the five disciplines and conquest of the sixfold defects, distinguishing which troubles arise early, mid-life, and at life’s end.