Shloka 10
Ajñātavāsa-saṅkalpaḥ — Yudhiṣṭhira’s Resolve and Dhaumya’s Exempla on Concealment
Devanagari script
त॑ दृष्टवा सहसोत्थाय भर्तुन्यस्य शनै: शिर: । कृताञ्जलिर्वाचार्ता हृदयेन प्रवेपती,उन्हें देखते ही सावित्रीने धीरेसे पतिका मस्तक भूमिपर रख दिया और सहसा खड़ी हो हाथ जोड़कर काँपते हुए हृदयसे वह आर्त वाणीमें बोली
Transliteration
taṁ dṛṣṭvā sahasotthāya bhartur nyasya śanaiḥ śiraḥ | kṛtāñjalir vācārtā hṛdayena pravepatī ||
Translation
Als sie ihn sah, erhob sich Sāvitrī sogleich. Behutsam legte sie den Kopf ihres Gatten nieder, faltete die Hände in Ehrfurcht und sprach mit von Schmerz erstickter Stimme, während ihr Herz bebte.
Word by Word
तत्that (him/that sight)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
सहसाsuddenly, at once
सहसा:
TypeIndeclinable
Rootसहसा
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active
भर्तुःof (her) husband
भर्तुः:
TypeNoun
Rootभर्तृ
FormMasculine, Genitive, Singular
अन्यस्यof another / other
अन्यस्य:
TypeAdjective
Rootअन्य
FormMasculine, Genitive, Singular
शनैःslowly, gently
शनैः:
TypeIndeclinable
Rootशनैः
शिरःhead
शिरः:
Karma
TypeNoun
Rootशिरस्
FormNeuter, Accusative, Singular
कृताञ्जलिःwith hands joined (in reverence)
कृताञ्जलिः:
Karta
TypeAdjective
Rootकृताञ्जलि
FormMasculine, Nominative, Singular
वाचाwith (her) speech/voice
वाचा:
Karana
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Instrumental, Singular
आर्ताdistressed, piteous
आर्ता:
TypeAdjective
Rootआर्त
FormFeminine, Nominative, Singular
हृदयेनwith (her) heart
हृदयेन:
Karana
TypeNoun
Rootहृदय
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रवेपतीwas trembling
प्रवेपती:
TypeVerb
Rootप्र-वेप्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaS
SāvitrīS
Satyavān (husband, implied by 'bhartuḥ')Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes