Shloka 40
सूर्य–कर्णोपदेशः
Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala
Devanagari script
यदि दास्यामि ते मार्ग सैन्यस्य व्रजतो55ज्ञया । अन्ये>प्याज्ञापयिष्यन्ति मामेवं धनुषो बलात्,“यदि मैं इस समय तुम्हारी आज्ञासे तुम्हें और लंका जाती हुई तुम्हारी सेनाको मार्ग दे दूँगा तो दूसरे लोग भी इसी प्रकार धनुषके बलसे मुझपर हुक्म चलाया करेंगे
Transliteration
yadi dāsyāmi te mārgaṃ sainyasya vrajato 'jñayā | anye 'py ājñāpayiṣyanti mām evaṃ dhanuṣo balāt ||
Translation
Mārkaṇḍeya sprach: „Wenn ich auf deinen Befehl hin deinem marschierenden Heer den Weg wiese, dann würden auch andere beginnen, mir auf dieselbe Weise Befehle zu erteilen — allein durch die Macht des Bogens. Ein einziges Nachgeben vor Zwang lädt eine Welt ein, in der Stärke das Recht ersetzt.“
Word by Word
यदिif
यदि:
TypeIndeclinable
Rootयदि
दास्यामिI will give
दास्यामि:
TypeVerb
Rootदा (दाने)
FormLuṭ (simple future), 1st, singular, Parasmaipada
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, singular
मार्गम्path, way
मार्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
Formmasculine, Accusative, singular
सैन्यस्यof the army
सैन्यस्य:
TypeNoun
Rootसैन्य
Formneuter, Genitive, singular
व्रजतःof (it) going / while going
व्रजतः:
TypeVerb
Rootव्रज् (गत्यर्थः)
FormŚatṛ (present active participle), neuter, Genitive, singular
आज्ञयाby (your) command
आज्ञया:
Karana
TypeNoun
Rootआज्ञा
Formfeminine, Instrumental, singular
अन्येothers
अन्ये:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्य
Formmasculine, Nominative, plural
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
आज्ञापयिष्यन्तिthey will command/order
आज्ञापयिष्यन्ति:
TypeVerb
Rootआज्ञा + णिच् (आज्ञापयति)
FormLuṭ (simple future), 3rd, plural, Parasmaipada
माम्me
माम्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Accusative, singular
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
धनुषःof the bow
धनुषः:
TypeNoun
Rootधनुस्
Formneuter, Genitive, singular
बलात्by force; from (the power of)
बलात्:
Apadana
TypeNoun
Rootबल
Formneuter, Ablative, singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaA
army (sainya)B
bow (dhanuṣ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes