Shloka 22

सूर्य–कर्णोपदेशः

Sūrya’s Counsel to Karṇa on Kīrti and the Kuṇḍala

Devanagari script

द्वितीयसागरनिभं तद्‌ बल॑ बहुलध्वजम्‌ | वेलावनं समासाद्य निवासमकरोत्‌ तदा,असंख्य ध्वजा-पताकाओंसे सुशोभित वह विशाल वाहिनी दूसरे महासागरके समान जान पड़ती थी। सागरके तटवर्ती वनमें पहुँचकर उसने अपना पड़ाव डाला

Transliteration

dvitīya-sāgara-nibhaṃ tad balaṃ bahula-dhvajam | velā-vanaṃ samāsādya nivāsam akarot tadā ||

Translation

Mārkaṇḍeya sprach: Jenes Heer, dicht von zahllosen Bannern, glich einem zweiten Ozean. Als es den Wald am Meeresufer erreichte, schlug es dort sogleich sein Lager auf.

Word by Word

• द्वितीय: second
• द्वितीय: Karma
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• सागरनिभम्: ocean-like
• सागरनिभम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सागरनिभ
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• बलम्: army/force
• बलम्: Karma
• Type: Noun
• Root: बल
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• बहुलध्वजम्: having many banners
• बहुलध्वजम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: बहुलध्वज
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• वेलावनम्: shore-forest (forest on the coast)
• वेलावनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वेलावन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• समासाद्य: having reached/approached
• समासाद्य: Karma
• Type: Verb
• Root: सम्-आ-√सद्
• Form: ल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)

• निवासम्: camp/dwelling
• निवासम्: Karma
• Type: Noun
• Root: निवास
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अकरोत्: made/established
• अकरोत्: Karta
• Type: Verb
• Root: √कृ
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

• तदा: then
• तदा: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

Speaker

मार्कण्डेय उवाच

Characters & Entities

• Mārkaṇḍeya
• army (bala)
• banners/flags (dhvaja)
• seashore (velā)
• coastal forest (velā-vana)
• ocean/sea (sāgara)