Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

कुम्भकर्णवधः — Kumbhakarṇa’s Fall and the Renewal of the Engagement

य एष चन्द्रार्कसमानतेजा जघन्यज: पाण्डवानां प्रियश्न । बुद्धया समो यस्य नरो न विद्यते वक्ता तथा सत्सु विनिश्चयज्ञ:,इनका तेज चन्द्रमा और सूर्यके समान है। ये पाण्डवोंमें सबसे छोटे और सबके प्रिय हैं। बुद्धिमें इनकी समानता करनेवाला दूसरा कोई नहीं है। ये अच्छे वक्ता और सत्पुरुषोंकी सभामें सिद्धान्तके ज्ञाता माने गये हैं

ya eṣa candrārka-samāna-tejā jaghanya-jaḥ pāṇḍavānāṁ priyaś ca | buddhyā samo yasya naro na vidyate vaktā tathā satsu viniścaya-jñaḥ ||

Vaiśampāyana sprach: „Dieser leuchtet mit einem Glanz wie Mond und Sonne. Obwohl er der Jüngste unter den Pāṇḍavas ist, ist er allen lieb. Kein Mensch findet sich, der ihm an Verstand gleichkäme. Er ist auch ein vortrefflicher Redner, und in den Versammlungen der Rechtschaffenen gilt er als einer, der zu richtigen und gefestigten Entscheidungen zu gelangen weiß.“

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
एषःthis (man)
एषः:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
चन्द्रmoon
चन्द्र:
TypeNoun
Rootचन्द्र
FormMasculine, Stem (in compound), Singular
अर्कsun
अर्क:
TypeNoun
Rootअर्क
FormMasculine, Stem (in compound), Singular
समानequal to, like
समान:
TypeAdjective
Rootसमान
FormMasculine, Stem (in compound), Singular
तेजाःone whose splendor is (like ...); radiant
तेजाः:
Karta
TypeNoun
Rootतेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
जघन्यजःyoungest-born
जघन्यजः:
Karta
TypeAdjective
Rootजघन्यज
FormMasculine, Nominative, Singular
पाण्डवानाम्of the Pāṇḍavas
पाण्डवानाम्:
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
प्रियःdear, beloved
प्रियः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
बुद्ध्याby intellect, in wisdom
बुद्ध्या:
Karana
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Instrumental, Singular
समःequal
समः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम
FormMasculine, Nominative, Singular
यस्यof whom
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नरःa man (equal)
नरः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
विद्यतेexists, is found
विद्यते:
TypeVerb
Rootविद् (विद्-सत्तायाम्) / √विद्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
वक्ताspeaker, orator
वक्ता:
Karta
TypeNoun
Rootवक्तृ (from √वच्)
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाthus, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
सत्सुamong the good (people), in the assembly of the virtuous
सत्सु:
Adhikarana
TypeNoun/Adjective
Rootसत्
FormMasculine, Locative, Plural
विनिश्चयज्ञःknower of conclusions/decisions; expert in determining principles
विनिश्चयज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootविनिश्चय-ज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
M
Moon (Candra)
S
Sun (Arka/Āditya)