Mudgalasya Svarga-nirvedaḥ
Mudgala’s Disenchantment with Heaven
भ्रातृभि: सहितो वीर: पूज्यमानो द्विजातिभि: । तपोधनैश्व तैः सर्वैर्वतः शक्र इवामरै:,दुर्योधनके चले जानेपर द्विजातियोंसे प्रशंसित होते हुए भाइयोंसहित वीर कुन्तीनन्दन युधिष्ठिर वहाँके समस्त तपस्वी मुनियोंसे घिरे रहकर देवताओंके बीचमें बैठे हुए इन्द्रकी भाँति शोभा पाने और प्रसन्नतापूर्वक द्वैतवनमें विहार करने लगे
vaiśampāyana uvāca |
bhrātṛbhiḥ sahito vīraḥ pūjyamāno dvijātibhiḥ |
tapodhanaiś ca taiḥ sarvair vṛtaḥ śakra ivāmaraiḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Von seinen Brüdern umgeben, wurde jener Held, Kuntīs Sohn, von den Zweimalgeborenen geehrt und verehrt. Von all jenen asketischen Weisen umringt, strahlte er wie Śakra (Indra) unter den Unsterblichen. So blieb Yudhiṣṭhira mit heiterem, zufriedenen Sinn im Dvaitavana und wandelte darin umher, getragen von der Achtung der Rechtschaffenen und der Gemeinschaft der Weisen.
वैशम्पायन उवाच
True sovereignty is shown not merely by power but by dharmic conduct that naturally draws the respect of the learned. Yudhiṣṭhira’s radiance comes from being honoured by sages and the twice-born, suggesting that ethical kingship is validated by the wise and by self-restraint even in adversity.
In the forest of Dvaita, Yudhiṣṭhira remains with his brothers during exile. He is surrounded by ascetic sages and respected by Brahmins, and the narrator likens his splendour in their midst to Indra seated among the gods.