Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

दुर्योधनस्य प्रायोपवेशः — शकुनिसान्त्वनम् तथा कृत्याह्वानम्

Duryodhana’s Fast: Śakuni’s Consolation and the Summoning of a Kṛtyā

“उन सब बातोंपर तथा और भी पाण्डवोंके लिये जो विलाप किया गया है, उसपर विचार करके मैं किसी निश्चयपर नहीं पहुँच पाता कि द्वैतवनमें चलूँ या न चलूँ ।। ममापि हि महान्‌ हर्षो यदहं भीमफाल्गुनौ । क्लिष्टावरण्ये पश्येयं कृष्णया सहिताविति,“यदि मैं भीमसेन तथा अर्जुनको द्रौपदीके साथ वनमें क्लेश उठाते देख सकूँ, तो मुझे भी बड़ी प्रसन्नता होगी

vaishampāyana uvāca | tāsu sarvāsu vārtāsu tathānyac ca yudhiṣṭhiram prati pāṇḍavānāṃ vilāpiteṣu ca vicārya nāhaṃ niścayaṃ prāpnomi dvaitavanaṃ gaccheyaṃ na vā | mamāpi hi mahān harṣo yad ahaṃ bhīma-phālgunaū kliṣṭāraṇye paśyeyaṃ kṛṣṇayā sahitāv iti |

Vaiśampāyana sprach: Wenn ich über all diese Berichte nachsinne—und über das weitere Klagen, das um der Pāṇḍavas willen erhoben wurde—gelange ich zu keinem festen Entschluss, ob ich in den Dvaita-Wald gehen soll oder nicht. Und doch würde auch mich große Freude erfüllen, könnte ich Bhīma und Phālguna (Arjuna) zusammen mit Kṛṣṇā (Draupadī) sehen, wie sie die Mühen der Wildnis ertragen—ihre Prüfung teilend und ihre Standhaftigkeit im Leiden bezeugend.

ममof me / my
मम:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
अपिalso, even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
महान्great
महान्:
TypeAdjective
Rootमहान्त्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हर्षःjoy, delight
हर्षः:
कर्ता
TypeNoun
Rootहर्ष
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यत्that (fact) / because
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
भीमBhima
भीम:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootभीम
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
फाल्गुनौPhalguna (Arjuna)
फाल्गुनौ:
कर्म
TypeNoun (proper)
Rootफाल्गुन
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
क्लिष्टafflicted, distressed
क्लिष्ट:
TypeAdjective (past participle)
Rootक्लिश्
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अरण्येin the forest
अरण्ये:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअरण्य
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पश्येयम्may I see
पश्येयम्:
TypeVerb
Rootदृश्
Formविधिलिङ् (optative), उत्तम, एकवचन
कृष्णयाwith Krishna (Draupadi)
कृष्णया:
करण
TypeNoun (proper)
Rootकृष्णा
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
सहितौtogether, accompanied
सहितौ:
TypeAdjective
Rootसहित
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
P
Pāṇḍavas
D
Dvaitavana (Dvaita forest)
B
Bhīma (Bhīmasena)
P
Phālguna (Arjuna)
K
Kṛṣṇā (Draupadī)