Shloka 63
दुर्योधनस्य लज्जा-प्रायोपवेशविचारः
Duryodhana’s Shame and Consideration of Prāyopaveśa
त्वया$5क्षिप्ता महाबाहो दीप्यमानेव दृश्यते । राजेन्द्र! तुम्हारे शत्रु शीघ्र ही शोकसे दीन-दुर्बल हो गये हैं। महाबाहो! तुमने राजा युधिष्ठिरसे इस लक्ष्मीको अपने बुद्धिबलसे छीन लिया है। अतः अब तुम्हारे यहाँ यह प्रकाशित होती-सी दिखायी दे रही है
Vaiśampāyana uvāca: tvayākṣiptā mahābāho dīpyamāneva dṛśyate | rājendra tava śatravaḥ śīghraṃ hi śokena dīnā-durbalā abhavan | mahābāho tvayā rājñaḥ yudhiṣṭhirāt iyam lakṣmīḥ svabuddhibalena apahṛtā | ataḥ idānīṃ tava gṛhe eṣā prakāśitīva dṛśyate ||
Vaiśampāyana sprach: „O du Mächtigarmiger, das Glück, das du an dich gerissen hast, erscheint, als stünde es in Flammen. O Bester der Könige, deine Feinde sind rasch durch Kummer elend und schwach geworden. O Mächtigarmiger, durch die Kraft deiner eigenen List hast du diese königliche Prosperität König Yudhiṣṭhira entrissen; darum scheint sie nun in deinem Hause zu leuchten.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral tension between outward prosperity and the means by which it is obtained: wealth and royal splendor gained through cunning seizure may appear dazzling, yet it is ethically charged, being taken from a righteous king and causing grief and weakness to others.
Vaiśampāyana describes how the addressee has taken Yudhiṣṭhira’s royal prosperity (lakṣmī) through intellectual stratagem, leaving opponents grief-stricken and weakened; that transferred fortune now seems to shine in the victor’s household.