Previous Verse
Next Verse

Shloka 97

Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve

Gandharva Encounter

पतता शिरसा तेन द्वारं षोडशयोजनम्‌ | पर्वताभेन पिहितं तदागम्यं ततो5भवत्‌,उसके पर्वत-सदृश विशाल मस्तकने गिरकर (उत्तर-पूर्व देशके) सोलह योजन लम्बे द्वारको बंद कर दिया। अत: वह देश सर्वसाधारणके लिये अगम्य हो गया

patatā śirasā tena dvāraṃ ṣoḍaśa-yojanam | parvatābhena pihitaṃ tad āgamyaṃ tato 'bhavat ||

Als sein Haupt fiel, stürzte es, berggleich gewaltig, herab und verschloss das Tor, das sich über sechzehn Yojanas erstreckte. Von da an wurde das Land dahinter für gewöhnliche Menschen unzugänglich.

पतताwhile falling / by falling
पतता:
Karana
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान कृदन्त, पुं, तृतीया, एकवचन
शिरसाwith (his) head
शिरसा:
Karana
TypeNoun
Rootशिरस्
Formनपुं, तृतीया, एकवचन
तेनby him / he
तेन:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formपुं, तृतीया, एकवचन
द्वारम्the gate/door
द्वारम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्वार
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
षोडशयोजनम्sixteen-yojana (in extent)
षोडशयोजनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootषोडश-योजन
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
पर्वताभेनwith (something) mountain-like
पर्वताभेन:
Karana
TypeAdjective
Rootपर्वत-आभ
Formपुं, तृतीया, एकवचन
पिहितम्was closed/covered
पिहितम्:
Karma
TypeVerb
Rootपि-धा (धातु) / पिहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त, नपुं, प्रथमा, एकवचन
तत्that (place/region)
तत्:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम)
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
आगम्यम्accessible / to be reached
आगम्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootआ-गम् (धातु) / आगम्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formयत्-प्रत्ययान्त (भाव्य/योग्य) कृदन्त, नपुं, प्रथमा, एकवचन
ततःthereafter / from that (cause)
ततः:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formtrue
अभवत्became / was
अभवत्:
Karta
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya (speaker)
D
dvāra (a gate/entrance)
ṣoḍaśa-yojana (sixteen-yojana measure)