Shloka 336
Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve
Gandharva Encounter
Devanagari script
पृष्ठतोडनुययौ यान्तं वरदं वृषभध्वजम् । देवताओंसहित इन्द्र भी ऐरावत हाथीपर आरूढ़ हो (भद्रवटको) जाते हुए वरदायक भगवान् वृषभध्वजके पीछे-पीछे चल रहे थे
Transliteration
pṛṣṭhato 'nuyayau yāntaṃ varadaṃ vṛṣabhadhvajam | devatābhiḥ sahita indro 'pi airāvata-hastipar ārūḍhaḥ (bhadravaṭakaṃ) gataḥ—varadāyakaṃ bhagavantaṃ vṛṣabhadhvajaṃ pṛṣṭhataḥ pṛṣṭhataḥ anvagacchat |
Translation
Mārkaṇḍeya sprach: „Als der gnaden- und segenspendende Herr, dessen Banner den Stier trägt (Vṛṣabhadhvaja), seinen Weg fortsetzte, folgte auch Indra—von den Göttern begleitet und auf dem Elefanten Airāvata reitend—hinter ihm her, als er nach Bhadravaṭaka zog.“
Word by Word
पृष्ठतःfrom behind / at the back
पृष्ठतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठ
FormAvyaya (ablatival adverbial use: 'from/at the back')
अनुafter, following
अनु:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअनु
FormUpasarga/Avyaya
ययौwent / followed
ययौ:
TypeVerb
Rootया (याति)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथमपुरुष, एकवचन
यान्तम्going (him who was going)
यान्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootया (याति)
Formशतृ-प्रत्यय (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वरदम्boon-giving
वरदम्:
Karma
TypeAdjective
Rootवरद
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वृषभध्वजम्the one whose banner is the bull (Śiva)
वृषभध्वजम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृषभध्वज
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaI
IndraV
Vṛṣabhadhvaja (Śiva)D
Devatāḥ (the gods)A
AirāvataB
BhadravaṭakaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes