Shloka 303
Duryodhana’s Śaraṇāgati and the Pāṇḍavas’ Resolve
Gandharva Encounter
सिंहा नभस्यगच्छन्त नदन्तश्षारुकेसरा: । साक्षात् काल उस रथका संचालन कर रहा था। उसकी प्रेरणासे वह शुभ्र रथ आकाशमें उड़ चला। मनोहर केसरोंसे सुशोभित वे सिंह चराचर प्राणियोंको भयभीत करते और दहाड़ते हुए आकाशमें इस प्रकार चलने लगे, मानो उसे पी जायँगे
siṃhā nabhasy agacchanta nadantaḥ śārukesarāḥ | sākṣāt kālaḥ tasya rathasya sañcālanaṃ karoti sma | tasya preraṇayā sa śubhraḥ ratho nabhasi uḍḍīya calitaḥ | manoharaiḥ kesaraiḥ suśobhitāḥ te siṃhāḥ carācara-prāṇinaḥ bhayabhītān kurvantaḥ nadantaḥ nabhasi evaṃ cacāluḥ, yathā enam pibeyuḥ |
Mārkaṇḍeya sprach: „Löwen mit fahlgoldenen Mähnen, brüllend, zogen durch den Himmel. Es war, als lenke die Zeit selbst (Kāla) jenen Wagen; von ihrer Kraft angetrieben erhob sich der strahlend weiße Wagen und schoss durch die Höhen. Diese Löwen, mit schönen Mähnen geschmückt, versetzten alles Seiende—Bewegtes wie Unbewegtes—in Schrecken; brüllend liefen sie durch das Firmament, als wollten sie es austrinken.“
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes the overwhelming sovereignty of Kāla (Time/Fate): even majestic power and motion are portrayed as being driven by Time, reminding the listener that all beings and events move under a cosmic force beyond ordinary control.
Mārkaṇḍeya describes a wondrous, fearsome vision: a radiant chariot rises and travels through the sky as if Time itself is its charioteer, while roaring, tawny-maned lions accompany or appear in the heavens, terrifying all creatures.