Shloka 41
Kaurava Court Hears of the Pāṇḍavas’ Forest Hardship (वैचित्रवीर्यवंशीयस्य राज्ञः करुणाविचारः)
।। अहं सप्तर्षिपत्नीनां कृत्वा रूपाणि पावकम्,मैं अग्निके प्रति कामभावसे पीड़ित हूँ। अतः स्वयं ही सप्तर्षिपत्नियोंके रूप धारण करके अग्निदेवकी कामना करूँगी; क्योंकि वे उनके रूपसे मोहित हो रहे हैं। ऐसा करनेसे उन्हें प्रसन्नता होगी और मेरी कामना भी पूर्ण हो जायगी”
ahaṃ saptarṣipatnīnāṃ kṛtvā rūpāṇi pāvakam | agnike prati kāmabhāvena pīḍitāsmi | ataḥ svayam eva saptarṣipatnīnāṃ rūpāṇi dhṛtvā agnidevasya kāmanāṃ kariṣyāmi | yato hi sa tābhir rūpair mohyate | evaṃ kṛte sa prasannatāṃ yāsyati mama ca kāmanā paripūrṇā bhaviṣyati ||
Mārkaṇḍeya sprach: „Mich quält das Verlangen nach Agni. Darum will ich selbst die Gestalten der Gattinnen der Sieben Ṛṣis annehmen und die Vereinigung mit dem Feuergott suchen; denn er ist bereits durch eben diese Formen betört. So wird er zufrieden sein, und auch mein Sehnen wird sich erfüllen.“
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how unchecked desire (kāma) can drive one toward deception and transgression, creating a conflict with dharma. It implicitly warns that seeking satisfaction through impersonation and manipulation may bring immediate gratification but risks moral and social disorder.
A speaker (as reported by Markandeya) declares intense desire for Agni and resolves to assume the forms of the wives of the Seven Sages, because Agni is already infatuated with those forms. The plan is to gratify Agni and thereby fulfill the speaker’s own desire.