Shloka 27
अग्निवंशवर्णनम् (Agni-vaṃśa-varṇana) / The Genealogy and Function of Agni
येषु विप्रतिपद्यन्ते घट्सु मोहातू फलागमम् । तेष्वध्यवसिताध्यायी विन्दते ध्यानजं फलम्,सभी मनुष्य इन छः इन्द्रियोंके शब्द आदि विषयोंमें उनसे प्राप्त होनेवाले सुखरूप फल पानेके सम्बन्धमें मोहसे संशयमें पड़ जाते हैं। परंतु जो उनके दोषोंका अनुसंधान करनेवाला वीतराग पुरुष है, वह उनका निग्रह करके ध्यानजनित आनन्दका अनुभव करता है
yeṣu vipratipadyante ṣaṭsu mohāt phalāgamam | teṣv adhyavasitādhyāyī vindate dhyānajaṃ phalam ||
Der Jäger sprach: „Die Menschen werden von Verblendung getäuscht und geraten in Zweifel über die ‘Frucht’ — das Vergnügen, das sie aus den sechs Sinnesfeldern wie Klang und den übrigen zu gewinnen hoffen. Doch der leidenschaftslose Mann, der ihre Mängel erforscht und fest in innerer Zucht entschlossen ist, zügelt sie und erlangt die Frucht, die aus Meditation geboren ist: die Freude, die aus der Betrachtung aufsteigt und nicht aus den Sinnen.“
व्याध उवाच
Educational Q&A
Sense-objects create confusion because people chase pleasure as the ‘fruit’ of the six sensory fields. A dispassionate person investigates their defects, restrains the senses, and gains a higher, meditation-born joy that is steadier and ethically purifying.
In the Vana Parva’s dialogue where the hunter instructs on dharma, the speaker (vyādha) contrasts ordinary people’s doubt-driven pursuit of sensory pleasure with the disciplined seeker who practices restraint and attains contemplative happiness.