Shloka 6
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
Devanagari script
विषमां च दशां प्राप्तो देवान् गहति वै भृशम् । आत्मन: कर्मदोषाणि न विजानात्यपण्डित:,मूर्ख मानव संकटकी दशामें पड़नेपर देवताओंको बहुत कोसता है, उनकी भरपेट निन्दा करता है; किंतु वह यह नहीं समझता कि यह अपने ही कर्मोका दोषावह परिणाम है
Transliteration
viṣamāṃ ca daśāṃ prāpto devān gahati vai bhṛśam | ātmanaḥ karmadoṣāṇi na vijānāty apaṇḍitaḥ ||
Translation
Der Jäger sprach: „Wenn ein Mensch in eine harte, unebene Lage gerät, beschuldigt er die Götter mit Heftigkeit und überschüttet sie mit Vorwürfen. Doch der Unweise erkennt nicht, dass die Schuld in seinen eigenen Taten liegt — das Leiden ist die Folge seines eigenen Handelns.“
Word by Word
विषमाम्uneven, adverse
विषमाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविषमा (विषम)
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
दशाम्condition, state
दशाम्:
Karma
TypeNoun
Rootदशा
FormFeminine, Accusative, Singular
प्राप्तःhaving reached, having obtained
प्राप्तः:
Karta
TypeVerb
Rootप्र-आप् (आप्)
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Accusative, Plural
गर्हतिblames, censures
गर्हति:
TypeVerb
Rootगर्ह्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
भृशम्excessively, greatly
भृशम्:
TypeIndeclinable
Rootभृशम्
आत्मनःof oneself
आत्मनः:
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
कर्मदोषाणिfaults due to (one's) actions; defects of karma
कर्मदोषाणि:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मदोष (कर्म + दोष)
FormMasculine, Accusative, Plural
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
विजानातिknows, understands
विजानाति:
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (ज्ञा)
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Parasmaipada
अपण्डितःan unlearned man, a fool
अपण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootअपण्डित (a + पण्डित)
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
व्याध उवाच
Characters & Entities
V
vyādha (the hunter)D
devāḥ (the gods)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes