Shloka 173
पञ्चवर्णोत्पत्तिः — The Origin of the Five-Colored Fiery Being and Ritual-Disruptor Lineages
दुःखेन चाधिगच्छन्ति भोजन द्विजसत्तम | विप्रवर! दूसरे बहुत-से ऐसे मनुष्य हैं, जिनकी भुजाओंमें बल है--जो स्वस्थ और अन्नको पचानेमें समर्थ हैं, परंतु उन्हें बड़ी कठिनाईसे भोजन मिल पाता है--वे सदा ही अन्नका कष्ट भोगते रहते हैं
duḥkhena cādhigacchanti bhojanaṃ dvijasattama | vipravara! anye bahavo 'pi tādṛśā manuṣyāḥ santi yeṣāṃ bhujayoḥ balaṃ vidyate—ye svasthā annapācane samarthāś ca, kintu teṣāṃ bhojanaṃ mahākaṣṭena labhyate—te sadā eva annasya kaṣṭaṃ bhogayanti |
Der Jäger sprach: „O Bester unter den Zweimalgeborenen, o erhabenster Brahmane! Viele andere Menschen sind ebenso: Ihre Arme sind stark, sie sind gesund und können Nahrung verdauen, und doch erlangen sie eine Mahlzeit nur unter größter Mühe. Unablässig leiden sie die Not des Hungers und den Kampf um den Lebensunterhalt.“
व्याध उवाच
Educational Q&A
The passage highlights a moral insight central to dharma: outward strength and capability do not guarantee livelihood. Recognizing that many suffer hunger despite being able-bodied encourages compassion, humility, and a non-judgmental view toward those in distress.
Vyadha addresses a Brahmin respectfully and points to the harsh realities of human life: even healthy, strong people may struggle to obtain food. This forms part of his broader instruction on practical dharma grounded in empathy and lived experience.