Shloka 14
पञ्चमहाभूतगुण-इन्द्रियनिग्रह-उपदेशः | Teaching on the Qualities of the Five Elements and Sense-Control
Devanagari script
उत्तडुक उवाच त्वया देव प्रजा: सर्वा: ससुरासुरमानवा: । स्थावराणि च भूतानि जड़मानि तथैव च,उत्तड़क बोले--देव! देवता, असुर, मनुष्य आदि सारी प्रजा आपसे ही उत्पन्न हुई है। समस्त स्थावर-जंगम प्राणियोंकी सृष्टि भी आपने ही की है
Transliteration
uṭṭaḍuka uvāca tvayā deva prajāḥ sarvāḥ sasurāsuramānavāḥ | sthāvarāṇi ca bhūtāni jaḍamānī tathaiva ca ||
Translation
Uttaṅka sprach: „O Herr, alle Wesen—Götter, Asuras und Menschen—sind durch dich hervorgegangen. Die ganze Schöpfung, die unbewegten Ordnungen des Lebens und alle Geschöpfe, selbst das Unbeseelte, ist gleichermaßen dein Werk.“
Word by Word
उत्तडुकःUttaduka (proper name)
उत्तडुकः:
Karta
TypeNoun
Rootउत्तडुक
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypePronoun
Rootत्वद्
Form—, Instrumental, Singular
देवO god / O lord
देव:
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Vocative, Singular
प्रजाःcreatures/subjects
प्रजाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Nominative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
ससुरासुरमानवाःgods, demons, and humans (together)
ससुरासुरमानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootसुर + असुर + मानव
FormMasculine, Nominative, Plural
स्थावराणिimmobile beings
स्थावराणि:
Karta
TypeNoun
Rootस्थावर
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भूतानिbeings/creatures
भूतानि:
Karta
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Nominative, Plural
जडमानिinert/insentient
जडमानि:
TypeAdjective
Rootजड
FormNeuter, Nominative, Plural
तथाthus/so/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
उत्तडुक उवाच
Characters & Entities
U
UṭṭaḍukaD
Deva (the addressed Lord)S
Suras (gods)A
AsurasM
Mānavas (humans)S
Sthāvaras (immobile beings)B
Bhūtas (created beings)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes