Shloka 1
कामीकवन-समागमः
Kāmyaka Forest Meeting: Kṛṣṇa’s Visit; Mārkaṇḍeya and Nārada Arrive
हि आय >> (0) हि २ 7 एकोनाशीरत्याधिकशततमो<् ध्याय: भीमसेन और सर्परूपधारी नहुषकी बातचीत, भीमसेनकी चिन्ता तथा युधिष्ठटिरद्वारा भीमकी खोज वैशम्पायन उवाच स भीमसेनस्तेजस्वी तथा सर्पवशं गतः चिन्तयामास सर्पस्य वीर्यमत्यद्भुतं महत्,वैशम्पायनजी कहते हैं-जनमेजय! इस प्रकार सर्पके वशमें पड़े हुए वे तेजस्वी भीमसेन उस अजगरकी अत्यन्त अद्भुत शक्तिके विषयमें विचार करने लग गये इस प्रकार श्रीमह्ाभारत वनपवके अन्तर्गत आजगरपर्वमें युधिष्ठिरको भीमसेनके दर्शनसे सम्बन्ध रखनेवाला एक सौ उनासीवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १७९ ॥। हि न (हुक है आस अशीर्त्याधिकशततमो<& ध्याय: युधिष्ठिरका भीमसेनके पास पहुँचना और सर्परूपधारी नहुषके प्रश्नोंका उत्तर देना वैशम्पायन उवाच युधिष्ठिरस्तमासाद्य सर्पभोगेन वेष्टितम् । दयितं भ्रातरं धीमानिदं वचनमब्रवीत्
vaiśampāyana uvāca | yudhiṣṭhiras tam āsādya sarpabhogena veṣṭitam | dayitaṃ bhrātaraṃ dhīmān idaṃ vacanam abravīt ||
Vaiśampāyana sprach: O Janamejaya! So geriet der strahlende Bhīmasena unter die Gewalt der Schlange und begann über die höchst wunderbare, gewaltige Kraft jenes Ajagara (Riesenschlange) nachzusinnen. Da kam der weise Yudhiṣṭhira herbei und sah seinen geliebten Bruder fest in den Windungen der Schlange umschlungen. Von Sorge bewegt, doch vom dharmischen Urteilsvermögen geleitet, sprach er zu ihm diese Worte.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
In a moment of danger, dharma expresses itself as composed, compassionate, and discerning speech: Yudhiṣṭhira does not panic or lash out, but approaches the crisis with steadiness and readiness for dialogue, implying that wisdom and right conduct are the first remedies in adversity.
Yudhiṣṭhira arrives and finds Bhīma physically trapped—wrapped in a serpent’s coils (the serpent-form Nahūṣa in the broader episode). He begins to speak, initiating the exchange that will test understanding, ethics, and the power of truthful answers.