Previous Verse
Next Verse

Shloka 533

निवातकवचवधः — Arjuna’s Neutralization of the Nivātakavacas

Vajra-astra deployment

अस्त्रैश्नाप्पन्वजानन्त संग्रामे विजयेन च । वहाँकी भूमि सब प्रकारके रत्नोंसे विचित्र शोभा धारण करती है और (सब ओर बिखरे हुए) पुष्प उस भूमिके लिये आभूषणका काम देते हैं। स्वर्गलोकमें बहुत-से मनोहर पशु और पक्षी देखे जाते हैं, जिनकी बोली बड़ी मधुर प्रतीत होती है। वहाँ अनेक देवता आकाशमें विमानोंपर विचरते दिखायी देते हैं। तदनन्तर मुझे वसु, रुद्र, साथ्य, मरुद्गण, आदित्य और अश्विनीकुमारोंके दर्शन हुए। मैंने उन सबके आगे मस्तक झुकाकर उनका सम्मान किया। उन सबने मुझे पराक्रमी, यशस्वी, तेजस्वी, बलवान, अस्त्रवेत्ता और संग्राम-विजयी होनेका आशीर्वाद दिया

arjuna uvāca | astraiḥ śnāpya (snāpya) panvajānant saṅgrāme vijayena ca | tatra bhūmiḥ sarva-prakāra-ratnaiḥ vicitrā śobhāṃ dhārayati, sarvato vikirṇāni puṣpāṇi ca tasyā bhūmeḥ ābharaṇa-bhūtāni bhavanti | svargaloke bahavaḥ manoharāḥ paśavaḥ pakṣiṇaś ca dṛśyante, yeṣāṃ vāṇī madhurā pratibhāti | tatra aneke devāḥ ākāśe vimānaiḥ vicarantaḥ dṛśyante | tadanantaram ahaṃ vasūn rudrān sādhyān marudgaṇān ādityān aśvinīkumārau ca dadarśa | teṣāṃ sarveṣāṃ purataḥ śirasā praṇamya ahaṃ tān samamanyam | te sarve māṃ parākramiṇaṃ yaśasvinaṃ tejasvinaṃ balavantaṃ astravettaṃ saṅgrāma-vijayinaṃ ca bhaveti āśīrbhiḥ anugṛhṇan |

Arjuna sprach: „Dort glänzt selbst der Boden, bunt durchwirkt von jeder Art von Edelstein, und die ringsum verstreuten Blumen dienen ihm als Schmuck. In jenem himmlischen Reich sieht man viele anmutige Tiere und Vögel, und ihre Rufe klingen überaus süß. Man sieht auch zahlreiche Götter, die am Himmel in himmlischen Wagen dahinfahren. Danach erblickte ich die Vasus, die Rudras, die Sādhyas, die Scharen der Maruts, die Ādityas und die Zwillings-Aśvins. Vor ihnen allen neigte ich mein Haupt und erwies ihnen die gebührende Ehre. Und sie wiederum segneten mich, damit ich heldenhaft, ruhmreich, strahlend, stark, kundig in den Waffen und siegreich in der Schlacht werde.“

अस्त्रैःwith weapons
अस्त्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootअस्त्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
नाप्पन्वजानन्त
नाप्पन्वजानन्त:
संग्रामेin battle
संग्रामे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Locative, Singular
विजयेनby victory
विजयेन:
Karana
TypeNoun
Rootविजय
FormMasculine, Instrumental, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root

अजुन उवाच

A
Arjuna
S
Svargaloka (Heaven)
V
Vasus
R
Rudras
S
Sādhyas
M
Maruts (Marudgaṇa)
Ā
Ādityas
A
Aśvinīkumāras (Aśvins)
V
Vimānas (celestial chariots)
J
Jewels (ratna)
F
Flowers (puṣpa)
A
Animals (paśu)
B
Birds (pakṣi)

Educational Q&A

The passage highlights dharmic humility and devotion: even a great warrior like Arjuna bows to divine assemblies, recognizing that power and victory should be grounded in reverence, self-discipline, and blessings aligned with righteous purpose.

Arjuna describes a vision/experience of the heavenly realm—its jeweled ground, flower-like adornments, sweet-voiced birds, and gods traveling in vimānas—and recounts meeting major divine groups (Vasus, Rudras, Sādhyas, Maruts, Ādityas, Aśvins), honoring them, and receiving their blessings for valor, fame, strength, weapon-knowledge, and victory in battle.