Shloka 15
अर्जुनस्य निवातकवचवधाय नियोगः
Arjuna’s commissioning for the Nivātakavacas
भ्रातुर्नियोगात् तु युधिष्ठिरस्य वनादसौ वारणमत्तगामी । यत् काम्यकात् प्रव्रजित: स जिष्णु- स्तदैव ते शोकहता बभूवु:,गजराजके समान मस्तानी चालसे चलनेवाले वे अर्जुन जब बड़े भाई युधिष्ठिरकी आज्ञा लेकर काम्यक वनसे प्रस्थित हुए थे, तभी समस्त पाण्डव शोकसे पीड़ित हो गये थे
bhrātur niyogāt tu yudhiṣṭhirasya vanād asau vāraṇamattagāmī | yat kāmyakāt pravrajitaḥ sa jiṣṇus tadaiva te śokahatā babhūvuḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Auf Geheiß seines älteren Bruders Yudhiṣṭhira brach Jiṣṇu (Arjuna) aus dem Wald von Kāmyaka auf, schreitend mit dem stolzen, unaufhaltsamen Gang eines berauschten Königselefanten. In eben diesem Augenblick wurden alle Pāṇḍavas von Kummer niedergestreckt, denn die Pflicht verlangte Trennung selbst von denen, die Liebe und gemeinsam ertragenes Leid verband.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed as obedience to rightful authority and commitment to a larger purpose, even when it causes personal sorrow. Ethical life may demand painful separations; steadfastness lies in fulfilling duty without denying the reality of grief.
Arjuna (called Jiṣṇu) departs from the Kāmyaka forest on Yudhiṣṭhira’s instruction. His departure immediately plunges the remaining Pāṇḍavas (and companions) into sorrow, underscoring both Arjuna’s importance to them and the cost of their exile-bound responsibilities.