Shloka 9
अर्जुनागमनम्
Arjuna’s Arrival and Reunion on the Sacred Mountain
मेध्यानि हिमवत्पृछ्ठे मधूनि विविधानि च । एवं ते न्यवसंस्तत्र पाण्डवा भरतर्षभा:,वे हिमालयके शिखरपर निवास करते हुए मुनियोंके खानेयोग्य सरस फलोंका और नाना प्रकारके पवित्र (बिना हिंसाके प्राप्त) मधुका भी भोजन करते थे। इस प्रकार भरतश्रेष्ठ पाण्डव वहाँ निवास करते थे
medhyāni himavatpṛṣṭhe madhūni vividhāni ca | evaṁ te nyavasan tatra pāṇḍavā bharatarṣabhāḥ ||
Vaiśampāyana sprach: An den rückwärtigen Hängen des Himavat lebten dort die Pāṇḍavas, o Stier unter den Bhāratas, und nährten sich von reiner Waldkost, die opferwürdig ist: heilsamen Früchten und mancherlei Honig, der ohne Gewalt gewonnen war. So wohnten die Besten der Bhāratas in jener Himalaya-Region und bewahrten im Exil Selbstzucht und eine dem Dharma gemäße Lebensweise.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic restraint in hardship: the Pāṇḍavas sustain themselves on medhya (pure) foods—fruits and honey—implicitly emphasizing non-violent, ethically obtained sustenance and disciplined living during exile.
Vaiśampāyana describes the Pāṇḍavas residing on the Himalayan slopes, living off forest provisions—edible fruits and different kinds of honey—showing their continued endurance and orderly life while dwelling in the wilderness.