Shloka 14
Bhīma–Hanūmān Dialogue on Yugas (युगवर्णनम्)
Devanagari script
उत्तिष्ठ देहि मे मार्ग पश्य मे चाद्य पौरुषम् । मच्छासनमकुर्वाणं त्वां वा नेष्ये यमक्षयम्,उठो और मुझे रास्ता दो तथा आज मेरा पराक्रम अपनी आँखों देख लो। यदि मेरी आज्ञा नहीं मानोगे तो तुम्हें यमलोक भेज दूँगा
Transliteration
uttiṣṭha dehi me mārgaṃ paśya me cādya pauruṣam | macchāsanam akurvāṇaṃ tvāṃ vā neṣye yamakṣayam ||
Translation
Bhima sprach: „Steh auf und gib mir den Weg frei; sieh heute mit eigenen Augen meine männliche Tatkraft. Wenn du meinem Befehl nicht gehorchst, werde ich dich in Yamas unvergängliches Reich senden.“
Word by Word
उत्तिष्ठstand up; arise
उत्तिष्ठ:
TypeVerb
Rootउत्-स्था (स्था)
FormLoṭ (imperative), 2, singular, Parasmaipada
देहिgive
देहि:
TypeVerb
Rootदा (दा)
FormLoṭ (imperative), 2, singular, Parasmaipada
मेto me / for me
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative, singular
मार्गम्path; way
मार्गम्:
Karma
TypeNoun
Rootमार्ग
Formmasculine, Accusative, singular
पश्यsee; behold
पश्य:
TypeVerb
Rootदृश्
FormLoṭ (imperative), 2, singular, Parasmaipada
मेmy
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अद्यtoday; now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
पौरुषम्manly prowess; valor
पौरुषम्:
Karma
TypeNoun
Rootपौरुष
Formneuter, Accusative, singular
मत्-शासनम्my command
मत्-शासनम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत्-शासन
Formneuter, Accusative, singular
अकुर्वाणम्not doing; not obeying
अकुर्वाणम्:
TypeParticiple
Rootकृ
Formpresent active (śatṛ), masculine, Accusative, singular
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, singular
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
नेष्येI will lead / take
नेष्ये:
TypeVerb
Rootनी
FormLuṭ (periphrastic future), 1, singular, Parasmaipada
यम-क्षयम्Yama's abode; the realm of Yama
यम-क्षयम्:
Karma
TypeNoun
Rootयम-क्षय
Formmasculine, Accusative, singular
Speaker
भीम उवाच
Characters & Entities
B
BhīmaY
YamaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes