Adhyaya 115

Verse 1

हि >> आय न [हुक हि 7 आम पञ्चदशाधिकशततमो< ध्याय: अकृतव्रणके द्वारा युधिष्ठिससे परशुरामजीके उपाख्यानके प्रसंगमें ऋचीक मुनिका गाधिकन्याके साथ विवाह और भूगुऋषिकी कृपासे जमदग्निकी उत्पत्तिका वर्णन वैशम्पायन उवाच स तत्र तामुषित्वैकां रजनीं पृथिवीपति: । तापसानां परं चक्रे सत्कारं भ्रातृभि: सह

Vaiśampāyana sprach: Nachdem der Herr der Erde (König Yudhiṣṭhira) dort eine einzige Nacht verweilt hatte, erwies er zusammen mit seinen Brüdern den Asketen die höchste Gastfreundschaft und Ehrerbietung.

Verse 2

लोमशस्तस्य तान्‌ सर्वानाचख्यौ तत्र तापसान्‌ | भगूनज्विरसश्वैव वसिष्ठानथ काश्यपान्‌

Vaiśampāyana sprach: Dort stellte Lomaśa ihm all jene asketischen Weisen vor — die aus den Linien Bhṛgus, Aṅgiras’, Vasiṣṭhas und Kāśyapas. Die Szene hebt die Ehrfurcht hervor, die verwirklichten Sehern gebührt, und die Bedeutung, geistliche Autorität durch ehrwürdige Überlieferungen zu erkennen.

Verse 3

तान्‌ समेत्य स राजर्षिरभिवाद्य कृताज्जलि: । रामस्यानुचरं वीरमपृच्छदकृतव्रणम्‌

Vaiśampāyana sprach: Nachdem er sie alle getroffen hatte, verneigte sich der königliche ṛṣi (Yudhiṣṭhira) mit gefalteten Händen und fragte ehrerbietig den heldenhaften Akṛtavraṇa, Gefolgsmann Rāmas (Paraśurāmas): „Wann wird der erhabene Paraśurāma diesen großen Asketen eine Audienz gewähren? Aus eben diesem Anlass wünsche auch ich, den göttlichen Bhārgava zu schauen.“

Verse 4

कदा तु रामो भगवांस्तापसान्‌ दर्शयिष्यति । तेनैवाहं प्रसंगेन द्रष्टमिच्छामि भार्गवम्‌

Vaiśampāyana sprach: „Wann wird der ehrwürdige Rāma (Paraśurāma) diesen Asketen eine Audienz gewähren? Aus eben diesem Anlass wünsche auch ich, den göttlichen Bhārgava zu schauen.“

Verse 5

अकृतव्रण उवाच आयानेवासि विदितो रामस्य विदितात्मन: । प्रीतिस्त्वयि च रामस्य क्षिप्रं त्वां दर्शयिष्यति

Akṛtavraṇa sprach: „O König, Rāma (Paraśurāma), der sich selbst erkannt hat, weiß bereits, dass du unterwegs bist. Er hegt große Zuneigung zu dir; darum wird er dir bald eine Audienz gewähren.“

Verse 6

चतुर्दशीमष्टमीं च राम॑ पश्यन्ति तापसा: | अस्यां रात्र्यां व्यतीतायां भवित्री श्वश्चतुर्दशी

Akṛtavraṇa sprach: „Diese Asketen schauen Paraśurāma an jedem vierzehnten Mondtag (caturdaśī) und am achten (aṣṭamī). Wenn diese Nacht vorüber ist, wird morgen früh caturdaśī sein.“

Verse 7

युधिछिर उवाच भवाननुगतो रामं॑ जामदग्न्यं महाबलम्‌ । प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य पूर्ववृत्तस्य कर्मण:

Yudhiṣṭhira sprach: „Du bist ein hingebungsvoller Gefolgsmann Rāmas Jāmadagnya, des Gewaltigen. All seine Taten aus früherer Zeit hast du mit eigenen Augen gesehen.“

Verse 8

स भवान्‌ कथयत्वद्य यथा रामेण निर्जिता: । आहवे क्षत्रिया: सर्वे कथं केन च हेतुना

Yudhiṣṭhira sprach: „So berichte mir heute, wie Rāma (Paraśurāma) alle Kṣatriyas in der Schlacht besiegte. Auf welche Weise geschah es, und aus welchem Grund? Den ganzen Bericht möchte ich von dir hören.“

Verse 9

अकृतव्रण उवाच हन्त ते कथयिष्यामि महदाख्यानमुत्तमम्‌ | भगूणां राजशार्दूल वंशे जातस्य भारत

Akṛtavraṇa sprach: „Wohlan, ich will dir eine große und erhabene Sage erzählen — o Tiger unter den Königen, o Bhārata — von einem, der im Geschlecht der Bhṛgus geboren wurde.“

Verse 10

रामस्य जामदग्न्यस्य चरितं देवसम्मितम्‌ | हैहयाधिपतेश्नैव कार्तवीर्यस्य भारत,भारत! जमदग्निकुमार परशुराम तथा हैहयराज कार्तवीर्यका चरित्र देवताओंके तुल्य है

Akṛtavraṇa sprach: „O Bhārata, die Lebensgeschichte Rāmas Jāmadagnya (Paraśurāma) ist den Göttern vergleichbar; und ebenso der berühmte Bericht von Kārtavīrya, dem Herrn der Haihayas.“

Verse 11

रामेण चार्जुनो नाम हैहयाधिपतिहत: । तस्य बाहुशतान्यासंस्त्रीणि सप्त च पाण्डव,पाण्डुनन्दन! परशुरामजीने अर्जुन नामसे प्रसिद्ध जिस हैहयराज कार्तवीर्यका वध किया था, उसके एक हजार भुजाएँ थीं

Akṛtavraṇa sprach: „Durch Rāma (Paraśurāma) wurde ein König der Haihayas namens Arjuna erschlagen. O Pāṇḍava, Sohn des Pāṇḍu, er besaß Hunderte — ja, tausend — Arme.“

Verse 12

दत्तात्रेयप्रसादेन विमानं काउ्चनं तथा । ऐश्वर्य सर्वभूतेषु पृथिव्यां पृथिवीपते,पृथ्वीपते! श्रीदत्तात्रयजीकी कृपासे उसे एक सोनेका विमान मिला था और भूतलके सभी प्राणियोंपर उसका प्रभुत्व था

Akṛtavraṇa sprach: „Durch die Gnade Dattātreyas erlangte er einen goldenen Vimāna, einen Himmelswagen; und, o Herr der Erde, er kam in den Besitz der Herrschaft über alle Wesen auf Erden.“

Verse 13

अव्याहतगतिकश्नैव रथस्तस्य महात्मन: । रथेन तेन तु सदा वरदानेन वीर्यवान्‌

Akṛtavraṇa sprach: „Der Wagen jenes großgesinnten Helden fuhr in ungehindertem Lauf — niemand konnte seine Geschwindigkeit hemmen. Durch diesen Wagen und durch die gewährte Gabe gestärkt, streifte der mächtige und hochherzige Kārtavīrya (Arjuna) überall umher, trat selbst Götter, Yakṣas und ṛṣis nieder und bedrängte alle Lebewesen auf jede Weise.“

Verse 14

मर्मर्द देवान्‌ यक्षांश्व ऋषीं श्वैव समन्तत: । भूतांश्नैव स सर्वास्तु पीडयामास सर्वतः

Akṛtavraṇa sprach: „Durch die Macht seines Wagens streifte Kārtavīrya Arjuna überall umher und zermalmte ringsum Götter, Yakṣas und Seher; ja, er quälte alle Wesen auf jede Weise.“

Verse 15

ततो देवा: समेत्याहु#षयश्न महाव्रता: । देवदेवं सुरारिघ्नं विष्णुं सत्यपराक्रमम्‌

Da versammelten sich die Götter zusammen mit den großen Weisen, die standhaft ihre Gelübde hielten, und wandten sich an Viṣṇu — den Gott der Götter, den Vernichter der Feinde der Himmlischen, dessen Kraft wahr und unfehlbar ist. Sie baten ihn, alle Lebewesen zu schützen, indem er der Bedrückung durch Kārtavīrya Arjuna ein Ende setze. Im Rahmen der Erzählung erscheint dieses Flehen als ethische Notwendigkeit: Wenn Macht zur Tyrannei wird und die kosmische Ordnung bedroht, suchen die Hüter des Dharma die korrigierende Tat des Herrn, nicht private Rache.

Verse 16

कार्तवीर्यका ऐसा अत्याचार देख देवता तथा महान्‌ व्रतका पालन करनेवाले ऋषि मिलकर दैत्योंका विनाश करनेवाले सत्यपराक्रमी देवाधिदेव भगवान्‌ विष्णुके पास जा इस प्रकार बोले--“भगवन्‌! आप समस्त प्राणियोंकी रक्षाके लिये कृतवीर्यकुमार अर्जुनका वध कीजिये।” एक दिन शक्तिशाली हैहयराजने दिव्य विमानद्वारा शचीके साथ क्रीड़ा करते हुए देवराज इन्द्रपर आक्रमण किया। भारत! तब भगवान्‌ विष्णुने कार्तवीर्य अर्जुनका नाश करनेके सम्बन्धमें इन्द्रके साथ विचार-विनिमय किया

Akṛtavraṇa sprach: „Als die Götter und die großen, gelübdetreuen Weisen eine solche Bedrückung durch die Söhne Kārtavīryas sahen, versammelten sie sich und gingen zu Viṣṇu — dem Vernichter der Daityas, dessen Tapferkeit wahr und unerschütterlich ist — und baten: ‘O Herr, zum Schutz aller Lebewesen töte Arjuna, den Sohn Kṛtavīryas.’ Einst griff der mächtige Haihaya-König, während er mit Śacī in einem himmlischen Vimāna spielte, sogar Indra, den König der Götter, an. O Bhārata, da beriet der Herr Viṣṇu mit Indra darüber, wie die Vernichtung Kārtavīrya Arjunas herbeizuführen sei — als Antwort auf die Tyrannei und zum Schutz der kosmischen Ordnung.“

Verse 17

भगवन्‌ भूतरक्षार्थमर्जुनं जहि वै प्रभो । विमानेन च दिव्येन हैहयाधिपति: प्रभु: १६ ।।

Akṛtavraṇa sprach: „O seliger Herr! Zum Schutz aller Wesen erschlage Arjuna (Kārtavīrya), o Gebieter. Denn der mächtige Herr der Haihayas, auf einem göttlichen Luftwagen fahrend, griff einst Vāsava (Indra) an, als dieser mit Śacī spielte. Da beriet der göttliche Herr zusammen mit Śakra, o Bhārata, über die Mittel, Kārtavīryas Untergang herbeizuführen.“

Verse 18

यत्‌ तद्‌ भूतहितं कार्य सुरेन्द्रेण निवेदितम्‌ । सम्प्रतिश्रुत्य तत्‌ सर्व भगवॉल्लोकपूजित:

Jene Tat, die dem Wohl aller Wesen diente und von Indra vorgetragen worden war, nahm der Herr—von den Welten verehrt und angebetet—voll und ganz an, indem er Zustimmung und Verheißung gab.

Verse 19

एतस्मिन्नेव काले तु पृथिव्यां पृथिवीपति:

Akṛtavraṇa sprach: „Gerade zu jener Zeit herrschte auf Erden im Land Kānyakubja ein mächtiger König, in der Welt berühmt unter dem Namen Gādhi. Er verließ seine Hauptstadt, zog in den Wald und lebte dort. Während seines Waldaufenthalts wurde ihm eine Tochter geboren, schön wie eine Apsaras. O Bhārata, als sie das heiratsfähige Alter erreicht hatte, erwählte der Weise Ṛcīka, Sohn des Bhṛgu, sie zur Gattin.“

Verse 20

कान्यकुब्जे महानासीत्‌ पार्थिव: सुमहाबल: । गाधीति विश्रुतो लोके वनवासं जगाम ह

In Kānyakubja herrschte einst ein großer König, von gewaltiger Kraft, in der Welt berühmt unter dem Namen Gādhi. Er entsagte dem Leben der Hauptstadt und ging, um im Wald zu wohnen. Dieser Vers bereitet eine Genealogie-Erzählung vor: Ein mächtiger Herrscher wendet sich Askese und Waldleben zu, und so werden die späteren Ereignisse im Zeichen von Selbstzucht, Entsagung und dem Gewicht des Dharma in den Entscheidungen von Königen wie Weisen gerahmt.

Verse 21

वने तु तस्य वसत: कन्या जज्ञेडप्सर:समा | ऋचीको भार्गवस्तां च वरयामास भारत

Akṛtavraṇa sprach: „Während er im Wald lebte, wurde ihm eine Tochter geboren, schön wie eine Apsaras. O Bhārata, als sie das heiratsfähige Alter erreicht hatte, erwählte der Bhārgava-Weise Ṛcīka sie zur Gattin. Diese Begebenheit rahmt den Übergang eines Königshauses zum Waldleben und далее zu einem dharmagemäßen Ehebund, in dem das rechtmäßige Werben eines Weisen zum Drehpunkt späterer moralischer und genealogischer Folgen wird.“

Verse 22

तमुवाच ततो गाधिर्त्राह्मणं संशितव्रतम्‌ । उचितं नः कुले किंचित्‌ पूर्वर्यत्‌ सम्प्रवर्तितम्‌

Da wandte sich König Gādhi an den Brahmanen von festen, streng eingehaltenen Gelübden: „Welche Sitte unsere Vorfahren in unserem Geschlecht begründet haben, die ziemt es auch uns zu bewahren. So wisse: Für diese Jungfrau ist ein Brautpreis zu geben—tausend schnelle Pferde, am Leib weißlich-gelb, und mit einem Ohr, das auf einer Seite schwarz ist.“

Verse 23

एकत: श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्‌ । सहसतं वाजिनां शुल्कमिति विद्धि द्विजोत्तम

Akṛtavraṇa sprach: „Wisse dies, o Bester der Brahmanen: Der Brautpreis beträgt tausend schnelle Pferde—von blasser Farbe, mit einem dunklen Ohr.“ Im Zusammenhang beharrt der König darauf, dass der Ahnenbrauch hinsichtlich des śulka (Brautpreises) als sittliche Pflicht zu wahren sei, selbst wenn die Forderung hart ist.

Verse 24

न चापि भगवान्‌ वाच्यो दीयतामिति भार्गव । देया मे दुहिता चैव त्वद्विधाय महात्मने,'भगुनन्दन! आप कोई निन्दनीय तो हैं नहीं, यह शुल्क चुका दीजिये, फिर आप-जैसे महात्माको मैं अवश्य अपनी कन्या ब्याह दूँगा"

Akṛtavraṇa sprach: „Auch ziemt es sich nicht, einen Ehrwürdigen wie dich herabsetzend anzureden: ‚Zahl!‘ O Bhārgava. Ist der gebührende Brautpreis gegeben, so werde ich meine Tochter gewiss einem großgesinnten Mann wie dir zur Ehe geben.“

Verse 25

ऋचीक उवाच एकत: श्यामकर्णाना पाण्डुराणां तरस्विनाम्‌ | दास्याम्यश्वसहस्ं ते मम भार्या सुतास्तु ते

R̥cīka sprach: „O König, ich werde dir tausend schnelle Pferde darbringen—von blasser Farbe, mit einem dunklen Ohr. Dafür möge deine Tochter meine rechtmäßige Gattin nach dem Dharma werden.“

Verse 26

अकृतव्रण उवाच स तथेति प्रतिज्ञाय राजन्‌ वरुणमब्रवीत्‌ । एकत: श्यामकर्णानां पाण्डुराणां तरस्विनाम्‌

Akṛtavraṇa sprach: „So sei es.“ Und nachdem er so sein Wort gegeben hatte, wandte er sich an König Varuṇa: „Auf der einen Seite stehen die schnellen und kraftvollen—einige mit dunklen Ohren, andere von blasser Farbe…“

Verse 27

सहस्र॑ं वाजिनामेकं शुल्कार्थ मे प्रदीयताम्‌ तस्मै प्रादात्‌ सहस््न॑ं वै वाजिनां वरुणस्तदा

Akṛtavraṇa sprach: „Man gebe mir tausend Pferde als śulka (Brautpreis).“ Daraufhin gewährte Varuṇa ihm damals tatsächlich tausend Pferde. Die Begebenheit zeigt, wie weltliche Abmachungen—hier der formelle „Preis“ im Zusammenhang mit der Eheschließung—durch göttliche Gunst erfüllt werden, und wie eine zugesagte Forderung, sobald sie angenommen ist, ohne Trug eingelöst wird.

Verse 28

अकृतबत्रण कहते हैं--राजन्‌! इस प्रकार शुल्क देनेकी प्रतिज्ञा करके ऋचीक मुनिने वरुणके पास जाकर कहा--'देव! मुझे शुल्कमें देनेके लिये एक हजार ऐसे अश्व प्रदान करें, जिनके शरीरका रंग पाण्डुर और कान एक ओरसे श्याम हों। साथ ही वे सभी अश्व तीव्रगामी होने चाहिये।।

Akṛtavraṇa sprach: „O König! Nachdem der Weise Ṛcīka so den śulka (Brautpreis) gelobt hatte, ging er zu Varuṇa und sagte: ‚O Gott, gewähre mir als śulka tausend Pferde—von blassem Leib, mit einem dunklen Ohr, und alle von schneller Gangart.‘“ Da schenkte Varuṇa ihm nach seinem Wunsch tausend Pferde mit dunklen Ohren. Der Ort, an dem diese Pferde erschienen, wurde als Aśvatīrtha berühmt. Daraufhin gab König Gādhi, nachdem er die tausend dunkelohrigen Pferde als śulka empfangen hatte, seine Tochter Satyavatī dem Weisen Ṛcīka in Kānyakubja am Ufer der Gaṅgā zur Ehe. Bei jener Gelegenheit bildeten die Götter selbst den Hochzeitszug; und nachdem sie alles geschaut hatten, zogen sie fort.

Verse 29

ततो गाधि: सुतां चास्मै जन्याश्वासन्‌ सुरास्तदा | लब्ध्वा हयसहसंर॑ तु तांश्न दष्टवा दिवौकस:

Daraufhin gab König Gādhi ihm (Ṛcīka) seine Tochter, und damals standen die Götter selbst als Zeugen der Eheschließung dabei. Nachdem der śulka von tausend Pferden erlangt war, zogen die Himmelsbewohner, nachdem sie jene wunderbaren Rosse geschaut hatten, von dort fort. Die Begebenheit unterstreicht ein gesellschaftlich anerkanntes Heiratsbündnis (mit śulka) und den außergewöhnlichen, göttlich verknüpften Weg, auf dem die geforderte Gabe beschafft wurde.

Verse 30

धर्मेण लब्ध्वा तां भार्यामचीको द्विजसत्तम: । यथाकामं यथाजोषं तया रेमे सुमध्यया,विप्रवर ऋचीकने धर्मपूर्वक सत्यवतीको पत्नीरूपमें प्राप्त करके उस सुन्दरीके साथ अपनी इच्छाके अनुसार सुखपूर्वक रमण किया

Nachdem er jene Gattin auf rechtmäßige Weise, gemäß dem Dharma, erlangt hatte, lebte Ṛcīka, der Vornehmste unter den Brahmanen, in freudiger Gemeinschaft mit ihr—nach seinem Wunsch und zur beiderseitigen Zufriedenheit—mit jener schlanktailligen Frau. Der Vers betont, dass eheliches Glück im Dharma gründet: Eine Beziehung, die recht erworben und recht geführt wird, wird zu einem legitimen Bereich der Freude und nicht zu einem ethischen Verstoß.

Verse 31

त॑ विवाहे कृते राजन्‌ सभार्यमवलोकक: । आजगाम भृगुः श्रेष्ठ पुत्रं दृष्टया ननन्‍द ह

O König, nachdem die Ehe ordnungsgemäß vollzogen war, kam der erhabene Weise Bhṛgu, um seinen Sohn Ṛcīka zusammen mit dessen Gattin zu sehen. Als er seinen vortrefflichen Sohn nun verheiratet erblickte, wurde Bhṛgu von Freude erfüllt—ein Zeichen der Billigung des Ritus und der Hausstandsstufe des Lebens, sofern man sie gemäß dem Dharma betritt.

Verse 32

भार्यापती तमासीन॑ गुरुं सुरगणार्चितम्‌ । अर्चित्वा पर्युपासीनौ प्राउ्जली तस्थतुस्तदा

Da traten Mann und Frau an den ehrwürdigen Guru heran—den selbst die Scharen der Götter verehren—der auf einem heiligen Sitz saß. Nachdem sie ihn verehrt hatten, blieben sie in aufmerksamer Dienstbereitschaft nahe bei ihm, standen mit gefalteten Händen da und verkörperten Demut, Ehrfurcht und diszipliniertes Verhalten gegenüber den Älteren.

Verse 33

ततः स्नुषां स भगवान प्रह्ृष्टो भुगुरब्रवीत्‌ | वरं वृणीष्व सुभगे दाता हास्मि तवेप्सितम्‌

Darauf sprach der ehrwürdige Bhṛgu, von Freude erfüllt, zu seiner Schwiegertochter: „Glückselige, wähle eine Gabe. Ich werde dir gewähren, was immer du begehrst.“ Der Augenblick betont das ethische Gewicht eines solchen Angebots: Ein mächtiger Ältester bindet sich, durch Wohlgefallen an Verhalten oder Umständen bewegt, mit seinem Wort an Großmut und legt dem Empfänger die Pflicht auf, weise und dharmagemäß zu wählen.

Verse 34

सा वै प्रसादयामास त॑ गुरुं पुत्रकारणात्‌ | आत्मनश्रैव मातुश्च प्रसादं च चकार स:,सत्यवतीने श्वशुरको अपने और अपनी माताके लिये पुत्र-प्राप्तिका उद्देश्य रखकर प्रसन्न किया। तब भूगुजीने उसपर कृपादृष्टि की

Mit dem Ziel, einen Sohn zu erlangen, suchte sie die Gunst jenes ehrwürdigen Lehrers zu gewinnen. Zum Wohl sowohl ihrer selbst als auch ihrer Mutter erreichte sie seine Zustimmung; und der Weise, zufrieden, schenkte ihr seinen gnädigen Blick.

Verse 35

भूगुरुवाच ऋतौ त्वं चैव माता च स्नाते पुंसवनाय वै । आलिड्रेतां पृथग वृक्षौ साश्व॒त्थं त्वमुदुम्बरम्‌

Bhṛgu sprach: „Wenn die Zeit der Empfängnis gekommen ist, sollt ihr, du und deine Mutter, nach dem Bad zwei verschiedene Bäume umarmen in der Absicht, einen Sohn zu erlangen. Deine Mutter umarme die aśvattha (heilige Feige), und du umarme die udumbara (Traubenfeige).“

Verse 36

चरुद्धयमिदं भद्ठे जनन्याश्व॒ तवैव च । विश्वमावर्तयित्वा तु मया यत्नेन साधितम्‌,भद्रे! मैंने विराट्‌ पुरुष परमात्माका चिन्तन करके तुम्हारे और तुम्हारी माताके लिये यत्नपूर्वक दो चरु तैयार किये हैं

Akṛtavraṇa sprach: „O edle Dame, diesen heiligen Brei (caru) habe ich mit sorgfältiger Mühe für dich und auch für deine Mutter bereitet. Indem ich meinen Geist auf den allgegenwärtigen Herrn (den Virāṭ Puruṣa) richtete, habe ich es durch diszipliniertes Streben vollbracht.“

Verse 37

प्राशितव्यं प्रयत्नेन चेत्युक्त्वादर्शनं गत: । आलिड्ने चरौ चैव चक्रतुस्ते विपर्ययम्‌

Akṛtavraṇa sprach: „Ihr müsst es mit Sorgfalt und Anstrengung essen.“ Nachdem er dies gesagt hatte, entschwand der Weise dem Blick. Doch die beiden Frauen kehrten die vorgeschriebene Ordnung um—sie verwechselten das Umarmen des Baumes mit dem Essen des Opferbreis (caru)—und so geriet das Ergebnis des Ritus ins Gegenteil.

Verse 38

ततः पुनः स भगवान्‌ काले बहुतिथे गते । दिव्यज्ञानाद्‌ विदित्वा तु भगवानागत: पुन:,तदनन्तर बहुत दिन बीतनेपर भगवान्‌ भृगु अपनी दिव्य ज्ञानशक्तिसे सब बातें जानकर पुनः वहाँ आये

Dann, nachdem lange Zeit vergangen war, kehrte jener verehrte Weise—der durch göttliche Erkenntnis alles erfahren hatte—wieder an jenen Ort zurück.

Verse 39

अथोवाच महातेजा भृगुः सत्यवतीं स्नुषाम्‌ | उपयुक्तश्चरुर्भद्रे वृक्षे चालिड्रनं कृतम्‌

Da sprach der machtvolle Weise Bhṛgu zu seiner Schwiegertochter Satyavatī: „O Glückverheißende, der caru, den du gegessen hast, und das Lecken des Baumes, das du vollzogen hast, sind verfälscht worden: Deine Mutter hat dich getäuscht, indem sie die vorgeschriebene Reihenfolge umkehrte. Durch diesen Fehler wird dein Sohn, obgleich als Brāhmaṇa geboren, Wesen und Verhalten eines Kṣatriya zeigen.“

Verse 40

विपरीतेन ते सुभूर्मात्रा चैवासि वज्चिता । ब्राह्मण: क्षत्रवृत्तिवैं तव पुत्रो भविष्यति

„O schöne Subhū, deine Mutter hat dich wahrlich betrogen, indem sie dein Tun umkehrte—sowohl das Essen des caru als auch das Lecken des Baumes. Durch diesen Fehler wird dein Sohn, obwohl Brāhmaṇa, die Lebensart eines Kṣatriya annehmen.“

Verse 41

क्षत्रियो ब्राह्म॒णाचारो मातुस्तव सुतो महान्‌ | भविष्यति महावीर्य: साधूनां मार्गमास्थित:

„Doch der erhabene Sohn deiner Mutter wird, obwohl Kṣatriya, nach brāhmanischer Lebensführung handeln. Dieses Kind wird von großer Tapferkeit sein und den Weg der Rechtschaffenen und Heiligen beschreiten.“

Verse 42

ततः प्रसादयामास श्वशुरं सा पुन: पुनः । न मे पुत्रो भवेदीदृक्‌ काम॑ पौत्रो भवेदिति

Daraufhin suchte sie ihren Schwiegervater immer wieder zu besänftigen und sprach: „Möge mein Sohn nicht so werden; mein Enkel aber, wenn es sein muss, möge eine kṣatriya‑hafte, kriegerische Gesinnung annehmen.“

Verse 43

एवमस्त्विति सा तेन पाण्डव प्रतिनन्दिता । जमदर्ग्निं ततः पुत्र॑ं जज्ञे सा काल आगते

„So sei es“, sprach er und billigte sie voller Wohlwollen, o Nachkomme Pāṇḍus. Dann, als die rechte Zeit gekommen war, gebar Satyavatī einen Sohn namens Jamadagni.

Verse 44

तेजसा वर्चसा चैव युक्त भार्गवनन्दनम्‌ | स वर्धमानस्तेजस्वी वेदस्याध्ययनेन च

Akṛtavraṇa sprach: „Mit asketischer Kraft und strahlendem Glanz begabt, wuchs der geliebte Sohn aus Bhṛgus Linie immer leuchtender heran; und durch das disziplinierte Studium der Veden mehrte sich sein inneres Licht unaufhörlich.“

Verse 45

बहूनूषीन्‌ महातेजा: पाण्डवेयात्यवर्तत । भार्गवनन्दन जमदग्नि तेज और ओज (बल) दोनोंसे सम्पन्न थे। युधिष्ठिर! बड़े होनेपर महातेजस्वी जमदग्नि मुनि वेदाध्ययनद्वारा अन्य बहुत-से ऋषियोंसे आगे बढ़ गये ।।

Akṛtavraṇa sprach: „O Nachkomme der Pāṇḍus, Jamadagni, von großer Strahlkraft und aus Bhṛgus Linie, war erfüllt von tejas und ojas, von Glanz und Kraft. O Yudhiṣṭhira, als er heranwuchs, übertraf er durch das disziplinierte Studium der Veden viele Rishis. Und, o Stier unter den Bharatas, die ganze Wissenschaft des Dhanurveda leuchtete von selbst in seinem Verstand auf; ebenso offenbarten sich ihm die vier Arten der Waffen, strahlend wie die Sonne.“

Verse 114

इस प्रकार श्रीमहाभारत वनपर्वके अन्तर्गत तीर्थयात्रापर्वमें लोमशती र्थयात्राके प्रसंगमें महेन्द्राचलगमनविषयक एक सौ चौदहवाँ अध्याय पूरा हुआ

So endet das hundertvierzehnte Kapitel über die Reise zum Berg Mahendra, innerhalb des Tīrthayātrā‑Abschnitts des Vana Parva der Śrī Mahābhārata, im Zusammenhang mit Lomāśas Pilgererzählung.

Verse 115

इति श्रीमहाभारते वनपर्वणि तीर्थयात्रापर्वणि लोमशतीर्थयात्रायां कार्तवीर्योपाख्याने पजञ्चदशाधिकशततमो<ध्याय:

So endet das hundertfünfzehnte Kapitel des Vana Parva im Śrī Mahābhārata, innerhalb des Abschnitts über die Pilgerfahrt zu den Tīrthas (Tīrtha-yātrā), im Bericht von Lomaśas heiliger Reise, in der Episode um Kārtavīrya. Dieses Schlusskolophon bezeichnet den Abschluss des Kapitels und verortet es im größeren Rahmen der Erzählung von der heiligen Wanderung.

Verse 186

जगाम बदरीं रम्यां स्वमेवाश्रममण्डलम्‌ । समस्त प्राणियोंके हितके लिये जो कार्य करना आवश्यक था उसे देवेन्द्रने बताया। तत्पश्चात्‌ विश्ववन्दित भगवान्‌ विष्णुने वह सब कार्य करनेकी प्रतिज्ञा करके अत्यन्त रमणीय बदरीतीर्थकी यात्रा की

Akṛtavraṇa sprach: Er begab sich nach dem lieblichen Badarī, in den Bezirk seiner eigenen Einsiedelei. Indra legte dar, welche Handlungen zum Wohle aller lebenden Wesen notwendig seien. Daraufhin gelobte der Herr Viṣṇu—von der ganzen Welt verehrt—alles dies zu vollbringen und brach zur überaus schönen heiligen Furt von Badarī auf, wo seine eigene weitläufige Klause stand.