Shloka 21
Hemakūṭa’s Marvels and Lomaśa’s Account of Ṛṣabha at Ṛṣabhakūṭa
Nandā–Kauśikī Tīrtha Passage
वातापिश्न यथा नीत: क्षयं स ब्रह्म॒हा प्रभो । अगस्त्येन महाराज यन्मां त्वं परिपृच्छसि,महाराज! समुद्रको भरनेके लिये ही गंगा पृथ्वीपर उतारी गयी थी। राजन्! देवताओं ने कालेय नामक दैत्योंको जिस प्रकार मार गिराया और कारणवश महात्मा अगस्त्यने जिस प्रकार समुद्र पी लिया तथा उन्होंने ब्राह्मणोंकी हत्या करनेवाले वातापि नामक दैत्यको जिस प्रकार नष्ट किया, वह सब प्रसंग, जिसके विषयमें तुमने पूछा था, मैंने बता दिया
Vātāpiś ca yathā nītaḥ kṣayaṃ sa brahmahā prabho | Agastyena mahārāja yan māṃ tvaṃ paripṛcchasi ||
Lomaśa sprach: „O Herr, o großer König, ich habe dir genau so berichtet, wie du gefragt hast—wie Vātāpi, der Brahmanenmörder (brahma-han), durch Agastya dem Untergang zugeführt wurde. Der Bericht ruft auch in Erinnerung, wie die Götter die Kāleya-Dämonen niederschlugen, wie Agastya aus zwingendem Anlass den Ozean austrank, und wie er Vātāpi vernichtete, der Brahmanen tötete. Die Erzählung macht deutlich: Außerordentliche Macht wird, wenn sie von gerechtem Vorsatz geleitet ist, zum Mittel, das Dharma zu schützen und jene zu zügeln, die das heilige Gesetz verletzen.“
लोगश उवाच
Educational Q&A
Grave wrongdoing—especially violence against brahmins and the sacred order—invites decisive correction; extraordinary power (tapas, divine aid) is ethically justified when used to protect dharma and prevent ongoing harm.
Lomaśa concludes his response to the king’s question by summarizing the connected episodes: the gods’ defeat of the Kāleyas, Agastya’s drinking of the ocean for a specific cause, and Agastya’s destruction of the brahmin-killing demon Vātāpi—assuring the king that the requested account has been fully told.