Shloka 69
Bhāgīratha’s Tapas and the Petition to Gaṅgā (गङ्गावतरण-प्रसङ्गः)
भगीरथ इति ख्यात: सत्यवागनसूयक: । अभिषिच्य तु तं राज्ये दिलीपो वनमाश्रित:,(भगीरथं महात्मानं सत्यधर्मपरायणम् ।) यथाशक्ति चेष्टा करनेपर भी वे गंगाको पृथ्वीपर उतार न सके। दिलीपके भगीरथ नामसे विख्यात एक पुत्र हुआ जो परम कान्तिमान्, धर्मपरायण, सत्यवादी और अदोषदर्शी था। सत्यधर्मपरायण महात्मा भगीरथका राज्याभिषेक करके दिलीप वनमें चले गये
bhagīratha iti khyātaḥ satyavāg anasūyakaḥ | abhiṣicya tu taṃ rājye dilīpo vanam āśritaḥ |
Er wurde unter dem Namen Bhagīratha berühmt—wahrhaftig im Wort und frei von Arg. Nachdem Dilīpa ihn ordnungsgemäß zum König geweiht hatte, zog er sich in den Wald zurück.
सगर उवाच
Educational Q&A
The verse upholds dharmic kingship and personal virtue: the ideal ruler is truthful (satyavāk) and free from envy or spite (anasūyaka). It also presents a model of ethical succession—after installing a worthy heir, the elder king relinquishes power and turns to forest-life, embodying restraint and detachment.
Sagara describes how Dilipa’s son became famous as Bhagiratha. Dilipa performs Bhagiratha’s royal consecration and places him on the throne; afterward, Dilipa withdraws to the forest, indicating a transition of rule and a move toward a renunciant stage of life.