Next Verse

Shloka 1

कुन्ती-विलापः तथा गोविन्द-आश्वासनम्

Kuntī’s Lament and Govinda’s Consolation

अपन क्रात बा अर: एकोननवतितमो<ध्याय: श्रीकृष्णका स्वागत, धृतराष्ट्र तथा विदुरके घरोंपर उनका आतिथ्य वैशम्पायन उवाच प्रातरुत्थाय कृष्णस्तु कृतवान्‌ सर्वमाह्विकम्‌ । ब्राह्मणैरभ्यनुज्ञात: प्रययौ नगरं प्रति,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! (उधर वृकस्थलमें) प्रातःकाल उठकर भगवान्‌ श्रीकृष्णने सारा नित्यकर्म पूर्ण किया। फिर ब्राह्मणोंकी आज्ञा लेकर वे हस्तिनापुरकी ओर चले

Vaiśampāyana uvāca: prātar utthāya kṛṣṇas tu kṛtavān sarvam āhvikam | brāhmaṇair abhyanujñātaḥ prayayau nagaraṃ prati ||

Vaiśampāyana sprach: Im Morgengrauen erhob sich Kṛṣṇa und vollzog alle vorgeschriebenen täglichen Riten. Dann, nachdem er die Erlaubnis und den Segen der Brahmanen empfangen hatte, brach er zur Stadt (Hastināpura) auf. Die Erzählung betont diszipliniertes Handeln und Achtung vor religiösem Rat selbst inmitten einer dringenden politischen und ethischen Krise.

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रातर्
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
TypeVerb
Rootउत्-स्था
FormAbsolutive (Ktva), Parasmaipada
कृष्णःKṛṣṇa
कृष्णः:
Karta
TypeNoun
Rootकृष्ण
FormMasculine, Nominative, Singular
तुindeed/but
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कृतवान्did/has done
कृतवान्:
TypeVerb
Rootकृ
FormPast active participle (Kta-vat), Masculine, Nominative, Singular
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
आह्विकम्daily rite/daily duty
आह्विकम्:
Karma
TypeNoun
Rootआह्विक
FormNeuter, Accusative, Singular
ब्राह्मणैःby the brāhmaṇas
ब्राह्मणैः:
Karana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Instrumental, Plural
अभ्यनुज्ञातःhaving been permitted/with permission granted
अभ्यनुज्ञातः:
TypeVerb
Rootअभि-अनु-ज्ञा
FormPast passive participle (Kta), Masculine, Nominative, Singular
प्रययौdeparted/went forth
प्रययौ:
TypeVerb
Rootप्र-या
FormPerfect (Liṭ), Third, Singular
नगरम्to the city
नगरम्:
Karma
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रतिtowards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kṛṣṇa
B
Brāhmaṇas
H
Hastināpura (implied by 'nagara')