Shloka 2

उद्योगपर्व — विदुरोक्तिः

Dhṛtarāṣṭra Addressed on Sincerity, Hospitality, and Settlement

Devanagari script

आहुकानामधिपति: पुरोग: सर्वसात्वताम्‌ । महामना महावीर्यों महासत्त्वो जनार्दन:

Transliteration

Āhukānām adhipatiḥ purogaḥ sarva-sātvatām | mahāmanā mahāvīryo mahāsattvo janārdanaḥ ||

Translation

Dhṛtarāṣṭra sprach: „Janārdana (Kṛṣṇa)—der Herr der Āhukas, der Vorderste unter allen Sātvatas—ist hochgesinnt, von großer Tapferkeit und von mächtiger Kraft erfüllt.“

Word by Word

• आहुकानाम्: of the Ahukas (Yadava clan/descendants of Ahuka)
• आहुकानाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: आहुक (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• अधिपतिः: lord, ruler
• अधिपतिः: Karta
• Type: Noun
• Root: अधिपति (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• पुरोगः: leader, one who goes in front
• पुरोगः: Karta
• Type: Adjective
• Root: पुरोग (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सर्वसात्वताम्: of all the Sātvatas (Vrishni/Yadavas)
• सर्वसात्वताम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सर्वसात्वत (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• महामना: great-souled, magnanimous
• महामना: Karta
• Type: Adjective
• Root: महामनस् (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महावीर्यः: of great prowess
• महावीर्यः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महावीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• महासत्त्वः: of great strength/valor
• महासत्त्वः: Karta
• Type: Adjective
• Root: महासत्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• जनार्दनः: Janārdana (Krishna)
• जनार्दनः: Karta
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

धृतराष्ट उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• Janārdana (Kṛṣṇa)
• Āhukas
• Sātvatas