Shloka 10
Udyoga Parva Adhyāya 58 — Saṃjaya’s Audience and Kṛṣṇa’s Deterrent Counsel (संजय-प्रवेशः कृष्णवाक्यं च)
बैठ जानेपर वहाँ मैंने पादपीठसे हटाये हुए अर्जुनके दोनों सुन्दर चरणोंको (ध्यानपूर्वक) देखा। उनके तलुओंमें ऊर्ध्वगामिनी रेखाएँ दृष्टिगोचर हो रही थीं और वे दोनों पैर शुभसूचक विविध लक्षणोंसे सम्पन्न थे ।।
sañjaya uvāca | upaviṣṭe tatra mayā pādapīṭhād apasāritau arjunasya ubhau sundarau caraṇau dhyānapūrvakaṁ dṛṣṭau | tayoḥ talayoḥ ūrdhvagāminyo rekhā dṛśyante sma, ubhau ca pādau śubhasūcakair vividhair lakṣaṇaiḥ sampannau || śyāmau bṛhantau taruṇau śālaskandhāv ivodgatau | ekāsanagatau dṛṣṭvā bhayaṁ māṁ mahad āviśat ||
Sañjaya sprach: Nachdem sie dort Platz genommen hatten, betrachtete ich aufmerksam Arjunas zwei schöne Füße, die vom Schemel zurückgezogen waren. Auf den Sohlen erkannte ich aufwärts laufende Linien, und beide Füße trugen vielerlei glückverheißende Zeichen. Dann sah ich Kṛṣṇa und Arjuna — dunkel von Farbe, breit gebaut, jugendlich, aufragend wie die hohen Stämme der Śāla-Bäume — gemeinsam auf einem einzigen Sitz; und bei diesem Anblick ergriff mich große Furcht.
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how outward signs (auspicious marks, shared seat, heroic stature) are read as indicators of destiny and moral consequence. Sañjaya’s fear reflects the ethical weight of the coming conflict: when extraordinary power and purpose align, the stakes for dharma and adharma become immense.
Sañjaya reports what he sees: Arjuna’s feet with auspicious markings, and then Kṛṣṇa and Arjuna sitting together on one seat, both appearing powerful and youthful. This sight fills Sañjaya with dread, foreshadowing the decisive role of their unity in the impending war.