Shloka 19

Dhṛtarāṣṭra–Duryodhana Dialogue on Peace and the Refusal of Compromise

Devanagari script

धृतराष्ट्र रवाच सर्वान्‌ वस्तात शोचामि त्यक्तो दुर्योधनो मया । ये मन्दमनुयास्यध्वं यान्तं वैवस्वतक्षयम्‌,धृतराष्ट्र बोले--तात कौरवगण! दुर्योधनको तो मैंने त्याग दिया। यमलोकको जाते हुए उस मूर्खका तुम लोगोंमेंसे जो अनुसरण करेंगे मैं उन सभी लोगोंके लिये शोकमें पड़ा हूँ

Transliteration

dhṛtarāṣṭra uvāca — sarvān vo ’tāta śocāmi tyakto duryodhano mayā | ye mandam anuyāsyadhvaṃ yāntaṃ vaivasvatakṣayam ||

Translation

Dhṛtarāṣṭra sprach: „Meine lieben Söhne, um euch alle trauere ich. Duryodhana habe ich verstoßen. Wer von euch sich entschließt, jenem Toren zu folgen, während er zur Wohnstatt des Vaivasvata (Yama) schreitet—um all diese bin ich in Kummer versunken.“

Word by Word

• धृतराष्ट्रः: Dhritarashtra
• धृतराष्ट्रः: Karta
• Type: Noun
• Root: धृतराष्ट्र
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect, Third, Singular, Parasmaipada

• सर्वान्: all (of you/them)
• सर्वान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• वस्तात्: from afar; at a distance
• Type: Indeclinable
• Root: वस्तात्

• शोचामि: I grieve
• Type: Verb
• Root: शुच्
• Form: Present, First, Singular, Parasmaipada

• त्यक्तः: abandoned; forsaken
• Type: Verb
• Root: त्यज्
• Form: Past passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular

• दुर्योधनः: Duryodhana
• दुर्योधनः: Karta
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• मया: by me
• मया: Karana
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्
• Form: Masculine/Feminine/Neuter, Instrumental, Singular

• ये: those who
• ये: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• मन्दम्: the foolish one
• मन्दम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: मन्द
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अनुयास्यध्वम्: you will follow
• Type: Verb
• Root: अनु-या
• Form: Simple future (लृट्), Second, Plural, Atmanepada

• यान्तम्: going
• Type: Verb
• Root: या
• Form: Present active participle (शतृ), Masculine, Accusative, Singular

• वैवस्वतक्षयम्: the abode of Yama (death's realm)
• वैवस्वतक्षयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वैवस्वत-क्षय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

Speaker

दुर्योधन उवाच

Characters & Entities

• Dhṛtarāṣṭra
• Duryodhana
• Kauravas
• Vaivasvata (Yama)
• Yamaloka (implied by Vaivasvatakṣaya)