Sainyasaṅgraha and Bhāga-Vyavasthā (Forces Assembled and Rival Allocations) | सैन्यसंग्रह-भागव्यवस्था
इस प्रकार बोलते हुए धृष्टद्युम्नसे धर्मात्मा राजा युधिष्ठिरने कहा--“महाबाहो! पाण्डवोंसहित समस्त पांचाल वीर तुम्हारे धैर्य और पराक्रमका ही आश्रय लेकर युद्धके लिये उद्यत हुए हैं
sañjaya uvāca | iti prakāraṃ bruvati dhṛṣṭadyumne dharmātmā rājā yudhiṣṭhira uvāca— “mahābāho! pāṇḍavaiḥ saha samastāḥ pāñcālā vīrās tava dhairya-parākramayor eva āśrayaṃ kṛtvā yuddhāya udyatāḥ; tasmāt tvam eva asmān asmāt saṅgrāmāt uddhara. ahaṃ jānāmi— tvaṃ kṣatriya-dharme pratiṣṭhitaḥ, yuddhecchayā samāgatān sarvān kauravān ekaka eva bandī-kartuṃ samarthaḥ.”
Sanjaya sprach: Als Dhrishtadyumna so redete, erwiderte der rechtschaffene König Yudhishthira: „O du mit den mächtigen Armen! Alle Helden von Panchala haben sich zusammen mit den Pandava zum Krieg gerüstet, einzig gestützt auf deine Standhaftigkeit und deinen Mut. Darum musst du allein uns aus dieser Schlacht erretten. Ich weiß, dass du fest im Dharma eines Kshatriya gegründet bist und die volle Kraft besitzt, selbst ganz allein, alle Kaurava, die kampfbegierig hervorgetreten sind, zu ergreifen und gefangen zu nehmen.“
संजय उवाच
The passage highlights kṣatriya-dharma and collective reliance: a leader recognizes and invokes the duty and capability of a foremost warrior to protect the alliance, framing martial action as responsibility and rescue rather than mere aggression.
Sanjaya reports that after Dhrishtadyumna speaks, Yudhishthira addresses him, saying the Panchalas and Pandavas are ready for war depending on his courage and prowess, and urges him to deliver them in the coming battle, asserting he could even capture the Kauravas single-handedly.