Shloka 12
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
सौहदे वै षड् गुणा वेदितव्या: प्रिये हृष्यन्त्यप्रिये च व्यथन्ते । स्यादात्मन: सुचिरं याचते यो ददात्ययाच्यमपि देयं खलु स्यात् । इष्टान् पुत्रान् विभवान् स्वांश्षदारा- नभ्यर्थितश्चा्हति शुद्धभाव:
Sanatyajāta uvāca: sauhṛde vai ṣaḍ guṇā veditavyāḥ; priye hṛṣyanty apriye ca vyathante. syād ātmanaḥ suciraṁ yācate yo, dadāty ayācyam api deyaṁ khalu syāt. iṣṭān putrān vibhavān svāṁś ca dārān abhyarthitaś cāhati śuddhabhāvaḥ.
Sanatsujāta sprach: „In wahrer Freundschaft gibt es sechs Eigenschaften, die man verstehen muss. Man freut sich, wenn dem Freund Widerfährt, was ihm lieb ist, und man empfindet Schmerz, wenn ihn Unerwünschtes trifft — das sind zwei. Die dritte ist dies: Wenn der Freund bittet, gibt man selbst den lange gehorteten Reichtum. Ja, um des Freundes willen wird sogar, was man nicht erbitten sollte, zu etwas, das man geben soll. Und wenn man inständig ersucht wird, wird ein Mensch von reiner Gesinnung zum Wohl des Freundes selbst das Liebste opfern — Söhne, Wohlstand und die eigene Gattin.“
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
True friendship is measured by empathetic solidarity and costly generosity: sharing joy and sorrow with the friend, and being willing to give—even what is normally unaskable—up to one’s most cherished possessions, when the friend’s welfare genuinely requires it.
In Udyoga Parva, Sanatyajāta delivers moral and spiritual instruction in a counsel-setting. Here he defines the marks of genuine friendship (sauhṛda), presenting them as ethical standards for conduct among allies and intimates during a tense political moment preceding war.