Shloka 10
Sanatsujāta–Dhṛtarāṣṭra Saṃvāda: Brahmacarya and the Formless Brahman
Udyoga Parva 44
कामक्रोधौ पारतन्त्रयं परिवादो5थ पैशुनम् | अर्थहानिर्विवादश्न मात्सर्य प्राणिपीडनम्,काम, क्रोध, पराधीनता, दूसरोंके दोष बताना, चुगली करना, धनका (दुरुपयोगसे) नाश, कलह, डाह, प्राणियोंको कष्ट पहुँचाना
kāmakrodhau pāratantryaṃ parivādo 'tha paiśunam | arthahānir vivādaś ca mātsaryaṃ prāṇipīḍanam ||
Sanatsujāta sprach: „Begierde und Zorn, Abhängigkeit von anderen, Fehlersuche und Verleumdung, Verschwendung und Verlust des Vermögens, Streit, Neid und das Quälen lebender Wesen—das sind die verderblichen Laster, die den Menschen von Selbstbeherrschung und Dharma fortreißen.“
सनत्युजात उवाच
Educational Q&A
Sanatsujāta lists key moral failings—desire, anger, dependence, fault-finding, slander, wasteful loss of wealth, quarrels, envy, and harming beings—as forces that destroy self-mastery and lead one away from dharma.
In the Udyoga Parva’s Sanatsujāta discourse, the sage instructs a royal listener on ethical discipline and inner governance, identifying specific vices that undermine righteous conduct and stable rule.