Shloka 43
उद्योगपर्व — विदुरनीतिः (Adhyāya 37): आयुःक्षयहेतवः, नीतिसूत्राणि, बलभेदाः, पाण्डव-विग्रहदोषदर्शनम्
यत्र स्त्री यत्र कितवो बालो यत्रानुशासिता । मज्जन्ति तेडवशा राजन् नद्यामश्मप्लवा इव,राजन! जहाँका शासन स्त्री, जुआरी और बालकके हाथमें होता है, वहाँके लोग नदीमें पत्थरकी नावपर बैठनेवालोंकी भाँति विवश होकर विपत्तिके समुद्रमें डूब जाते हैं
yatra strī yatra kitavo bālo yatrānuśāsitā | majjanti te'vaśā rājan nadyām aśmaplavā iva ||
Vidura warnt den König: Ein Reich, in dem die Macht tatsächlich in die Hände einer Frau, eines Spielers oder eines Kindes gelegt ist, ist zu hilfloser Verderbnis verurteilt. Sein Volk, ohne feste Regierung und ohne klares Urteilsvermögen, versinkt im Unheil wie jene, die einen Fluss in einem Boot aus Stein zu überqueren suchen.
विदुर उवाच
Educational Q&A
Governance must rest on mature discernment and self-control; when power is effectively driven by immaturity or vice (symbolized by a child and a gambler) or by improper influence, society becomes helpless and collapses—like trusting a stone boat that cannot float.
In Udyoga Parva, Vidura counsels the king during the tense pre-war negotiations. He delivers moral-political instruction (nīti), warning that a kingdom misruled by unfit or destabilizing influences will inevitably plunge its people into disaster.