Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

Śikhaṇḍinī’s Marriage Arrangement and the Daśārṇa Envoy’s Accusation (शिखण्डिनी-विवाह-विप्रलम्भ-प्रसङ्गः)

दैवतानि च सर्वाणि पूज्यन्तां भूरिदक्षिणम्‌ अग्नयश्लापि हूयन्तां दाशार्णप्रतिषेधने

daivatāni ca sarvāṇi pūjyantāṁ bhūridakṣiṇam | agnayaś cāpi hūyantāṁ dāśārṇapratiṣedhane ||

Bhīṣma sprach: „Alle Götter sollen gebührend verehrt werden, und reichliche Gaben seien als dakṣiṇā dargebracht. Auch sollen in die heiligen Feuer Opfergüsse gegossen werden, damit der König von Daśārṇa zum Rückzug bewogen werde. Für die Tugendhaften ist Ehrfurcht vor dem Göttlichen stets ein wahrer und erhebender Weg; um wie viel mehr für den, der in einem Ozean der Trauer ertrinkt! Darum ehre die Ältesten und Lehrer, verehre die Götter, gib den Brahmanen großzügig und vollziehe Feueropfer, um das Vorrücken des Herrschers von Daśārṇa aufzuhalten.“

दैवतानिthe deities
दैवतानि:
Karma
TypeNoun
Rootदैवत
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Plural
पूज्यन्ताम्let (them) be worshipped
पूज्यन्ताम्:
TypeVerb
Rootपूज्
FormLot (Imperative/benedictive sense), Atmanepada, 3rd, Plural, Passive
भूरि-दक्षिणम्with abundant fees/gifts (dakṣiṇā)
भूरि-दक्षिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootभूरि-दक्षिण
FormNeuter, Accusative, Singular
अग्नयःfires (sacred fires)
अग्नयः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Nominative, Plural
अपिalso
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
हूयन्ताम्let (oblations) be offered / let (they) be invoked
हूयन्ताम्:
TypeVerb
Rootहु
FormLot (Imperative/benedictive sense), Atmanepada, 3rd, Plural, Passive
दाशार्ण-प्रतिषेधनेin/for the repelling of the Daśārṇas (Daśārṇa king/people)
दाशार्ण-प्रतिषेधने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदाशार्ण-प्रतिषेधन
FormNeuter, Locative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
D
Daivatāni (the gods)
A
Agni / Agnayaḥ (sacred fires)
D
Dāśārṇa (the Daśārṇa king/region)
B
Brāhmaṇas (implied by dakṣiṇā)

Educational Q&A

In times of distress, one should intensify dharmic conduct: honor elders and teachers, worship the gods, give generous gifts (dakṣiṇā), and perform Vedic fire-offerings—actions meant to restore order, merit, and protection.

Bhīṣma is advising a ruler facing trouble to undertake religious and charitable rites—worship and homa—specifically aimed at preventing or turning back the Daśārṇa ruler’s hostile move.